KHK'nın Tarihi
: 8/6/1984
No : 233
Yetki Kanununun Tarihi :
17/6/1982 No : 2680
Yayımlandığı R.G. Tarihi :
18/6/1984 No : 18435
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
Kapsam ve Amaç
MADDE 1. – 1. Bu Kanun Hükmünde Kararname,
iktisadî devlet teşekkülleri ile kamu iktisadî kuruluşlarını ve bunların
müesseselerini, bağlı ortaklıklarını ve iştiraklerini kapsar.
2. Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin Amacı;
a) İktisadî devlet teşekkülleri ile kamu
iktisadî kuruluşlarının ve bunların müesseselerinin, bağlı ortaklıklarının
kurulmasını, iştiraklerinin teşkilini, özerk bir tarzda ve ekonominin
kurallarına uygun olarak yönetilmelerini,
b) İktisadî devlet teşekküllerinin ekonomik
gereklere uygun olarak verimlilik ve kârlılık ilkeleri doğrultusunda kendi
aralarında ve milli ekonomi ile uyum içinde çalışarak sermaye birikimine
yardım etmelerini ve bu suretle daha fazla yatırım kaynağı yaratmalarını,
c) Kamu iktisadî kuruluşlarının kendilerine
verilen görev ve kamu hizmetlerini ekonomik ve sosyal gereklere uygun olarak
verimlilik ilkesi doğrultusunda yürütmelerini,
d) İktisadî devlet teşekküllerinde ve kamu
iktisadî kuruluşlarında ve bunların müesseseleri ile bağlı ortaklıklarında
17/4/1984 tarih ve 2983 sayılı Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının
Hızlandırılması Hakkında Kanunun uygulanması ile ilgili işbirliği ve
koordinasyon esaslarını,
e) İktisadî devlet teşekküllerinin, kamu
iktisadî kuruluşlarının ve bunların müesseseleri ile bağlı ortaklıklarının
amaçlarına ulaşabilmelerini sağlamak için denetlenmelerini,
Düzenlemektir.
Tanımlar ve Kısaltmalar
MADDE 2. – Bu KHK’de geçen deyimler ve
kısaltmalar aşağıda tanımlanmıştır.
1. Kamu iktisadî teşebbüsü "Teşebbüs"; iktisadî
devlet teşekkülü ile kamu iktisadî kuruluşunun ortak adıdır.
2. İktisadî devlet teşekkülü "Teşekkül";
sermayesinin tamamı devlete ait, iktisadî alanda ticari esaslara göre
faaliyet göstermek üzere kurulan, kamu iktisadî teşebbüsüdür.
3. (Değişik: 24/11/1994 - 4046/34 md.) Kamu
iktisadî kuruluşu "Kuruluş"; sermayesinin tamamı Devlete ait olup tekel
niteliğindeki mal ve hizmetleri kamu yararı gözeterek üretmek ve pazarlamak
üzere kurulan ve gördüğü bu kamu hizmeti dolayısıyla ürettiği mal ve
hizmetler imtiyaz sayılan kamu iktisadî teşebbüsüdür.
4. Müessese; sermayesinin tamamı bir iktisadî
devlet teşekkülüne veya kamu iktisadî kuruluşuna ait olup, ona bağlı işletme
veya işletmeler topluluğudur.
5. Bağlı ortaklık; sermayesinin yüzde
ellisinden fazlası iktisadî devlet teşekkülüne veya kamu iktisadî kuruluşuna
ait olan işletme veya işletmeler topluluğundan oluşan anonim şirketlerdir.
6. İştirak; iktisadî devlet teşekküllerinin
veya kamu iktisadî kuruluşlarının veya bağlı ortaklıklarının, sermayelerinin
en az yüzde onbeşine, en çok yüzde ellisine sahip bulundukları anonim
şirketlerdir.
7. İşletme; müesseselerin ve bağlı
ortaklıkların mal ve hizmet üreten fabrika ve diğer birimleridir.
8. Koordinasyon Kurulu; Ekonomik İşler Yüksek
Koordinasyon Kuruludur.
9. Kamu Ortaklığı Kurulu; 2983 sayılı
Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması Hakkında
Kanunda belirtilen Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı Kuruludur.
İKİNCİ KISIM
Teşebbüs, Müessese, Bağlı
Ortaklık ve İştirakler
BİRİNCİ BÖLÜM
Teşebbüsler
Teşebbüslerin Kurulması
MADDE 3. – 1. Teşebbüsler Bakanlar Kurulu
kararı ile kurulur.
2. Yeni bir teşebbüsün kurulmasında ve mevcut
bir müessese veya bağlı ortaklığın teşebbüs haline getirilmesinde, ekonomik
ihtiyaçlar gözetilir.
3. (Değişik:24/7/2000-KHK-615/1 md.; İptal:
Ana. Mah.nin 2/11/2000 tarihli ve E.: 2000/72, K.: 2000/46 sayılı kararı
ile; Yeniden düzenleme: 25/1/2001-4622/1 md.) Teşebbüslerden iktisadî devlet
teşekkülü olanlar, anonim şirket şeklinde de kurulabilir. Anonim şirket
şeklinde kurulan iktisadî devlet teşekküllerinde Türk Ticaret Kanununun 277
nci maddesinde sözü edilen beş kurucunun bulunması şartı aranmaz, genel
kurul ve denetçiler bulunmaz.
4. Teşebbüsün merkezi, Koordinasyon Kurulunca
tespit edilir ve değiştirilebilir.
Teşebbüslerin Nitelikleri
MADDE 4. – 1. Teşebbüsler tüzelkişiliğe
sahiptir.
2. Teşebbüsler, bu Kanun Hükmünde Kararname ile
saklı tutulan hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tâbidir.
3. Teşebbüsler, Genel Muhasebe Kanunu ile
Devlet İhale Kanunu hükümlerine ve Sayıştay`ın denetimine tâbi değildir.
4. Teşebbüslerin sorumlulukları sermayeleri ile
sınırlıdır. Teşebbüslerin sermayesi, ilgili bakanlığın talebi üzerine
Koordinasyon Kurulunca tespit edilir.
Teşebbüslerin Organları
MADDE 5. – 1. Teşebbüs organları, yönetim
kurulu ve genel müdürlüktür.
2. Yönetim Kurulu, teşebbüsün en yüksek
seviyede yetkili ve sorumlu karar organıdır.
Teşebbüs Yönetim Kurulunun
Teşkili
MADDE 6. – 1. Yönetim kurulu bir başkan ve beş
üyeden oluşur.
2. Genel müdür yönetim kurulu başkanıdır ve
ilgili bakanın teklifi üzerine ortak karar ile atanır.
3. Yönetim kurulu üyelerinden; ikisi ilgili
bakanın, biri Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu bakanın,
ikisi teşebbüs genel müdür yardımcıları arasından ilgili bakanın teklifi
üzerine ortak karar ile atanır.
4. Genel müdürün bulunmadığı hallerde, genel
müdürün yönetim kurulu üyeleri arasından görevlendireceği genel müdür vekili
yönetim kuruluna başkanlık yapar.
Teşebbüs Yönetim Kurulu
Üyelerinin Nitelik ve Şartları
MADDE 7. – 1. Teşebbüs yönetim kurulu
üyeliklerine atanacakların, Devlet memurluğuna atanabilme genel şartlarına
sahip, yüksek öğrenim yapmış ve teşebbüsün faaliyet alanı ile ilgili idari
ve mesleki ihtisasa sahip olmaları şarttır. Ancak, ilgili bakanın teklifi
üzerine atanan üyelerden birinde idari veya mesleki ihtisasa sahip olma
şartı aranmaz.
2. Teşebbüs yönetim kurulu başkan ve üyeleri;
başka bir teşebbüste yönetim kurulu üyesi olamaz ve rakip kuruluşlar ile
menfaat ilişkisi içinde bulunamazlar.
3. Birinci fıkradaki niteliklere sahip bulunan
kamu görevlileri teşebbüs yönetim kurulu üyeliklerine atanabilirler. Esas
görevleri devam etmek üzere atanan yönetim kurulu üyeleri, başka bir
teşebbüs, bağlı ortaklık ve denetim kurulu üyesi olarak görev alamazlar.
Teşebbüs Yönetim Kurulu
Üyelerinin Görev Süresi
MADDE 8. – 1. Yönetim kurulu üyelerinin görev
süresi üç yıldır. Görev süresi sona erenler tekrar atanabilirler.
Atandıkları usule göre görevlerinden alınabilirler.
2. Süre dolmadan üyeliğin boşalması veya üyelik
için aranan niteliklerin ve şartların kaybedilmesi halinde, kalan süreyi
tamamlamak üzere atama yapılır.
Teşebbüs Yönetim Kurulunun
Görev ve Yetkileri
MADDE 9. – Yönetim Kurulunun görevleri ve
yetkileri aşağıda gösterilmiştir.
1. Kanun, tüzük, yönetmelik, kalkınma planı ve
yıllık programlar çerçevesinde teşebbüsün gelişmesini sağlayacak kararları
almak,
2. Teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklıkların
çalışmalarının verimli ve kârlı olarak yürütülmesi şartlarını oluşturacak
esasları ve işletme politikalarını belirlemek,
3. Teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklıklara ait
yıllık program, bilanço ve netice hesapları ile yıllık ve uzun vadeli
çalışma programlarına uygun olarak hazırlanan faaliyet raporlarını
onaylayarak ilgili mercilere sunmak,
4. Müesseseler ve bağlı ortaklıklar arasında
koordinasyonu sağlayacak kararları almak,
5. Yönetim Kurulunun onayı ile uygulanabilecek
yönetim komitesi kararları hakkında, komite kararının teşebbüse ulaşmasını
izleyen onbeş gün içinde karar almak,
6. Genel müdürün teklifi üzerine; (...)(1),
daire başkanları, müessese müdürleri veya benzer görevlere alınacak
personeli atamak,
7. Genel müdürlük çalışmalarını izlemek,
8. Teşebbüslerin taşıt alım ve kullanımına ait
Koordinasyon Kurulunca alınacak kararlarla ilgili uygulama esaslarını
belirlemek,
9. Kanun, tüzük ve yönetmeliklerle verilen
diğer görevleri yapmak,
10. Yönetim Kurulları sınırlarını açıkça
belirlemek şartıyla yetkilerinden bir kısmını genel müdüre devredebilirler.
Ancak; yetki devri yönetim kurulunun sorumluluğunu kaldırmaz.
Teşebbüs Yönetim Kurulunun
Toplantı ve Karar Yeter Sayısı
MADDE 10. – Yönetim kurulu, genel müdürün
daveti üzerine ayda iki defadan az olmamak üzere üye tamsayısının salt
çoğunluğu ile toplanır ve kararlarını üye tamsayısının salt çoğunluğu ile
alır. Oylarda eşitlik halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış
sayılır.
Teşebbüs Genel Müdürlüğü
MADDE 11. – Genel müdürlük, genel müdür,
Koordinasyon Kurulu Kararı ile belirlenecek sayıda genel müdür yardımcısı ve
bağlı ait birimlerden teşekkül eder.
Teşebbüs Genel Müdürü
MADDE 12. – (Değişik; 12/5/1989 - KHK - 368/4
md; Mülga: 22/1/1990 - KHK 399/ 59 md.)
Teşebbüs Genel Müdürünün
Görev ve Yetkileri
MADDE 13. – Genel müdürün görev ve yetkileri
aşağıda gösterilmiştir:
1. Teşebbüsü; kanun, tüzük ve yönetmelik
hükümleri ile yönetim kurulu kararları doğrultusunda yönetmek,
2. Teşebbüsü, idare ve yargı mercilerinde ve
üçüncü kişilere karşı temsil etmek ve temsil yetkisini gerektiğinde
devretmek,
3. Genel müdür yardımcıları, daire başkanları,
müessese müdürleri veya benzer görevlere alınacak personelin atanmalarını
yönetim kuruluna teklif etmek,
4. (Mülga: 15/3/1990 - KHK - 408/5 md.)
5. Teşebbüs sermayesi ile diğer malî
kaynakların, verimlilik ve kârlılık ilkelerine uygun bir düzen içinde
kullanılmasını sağlamak,
6. Kanunların verdiği diğer görevleri yapmak,
7. Genel Müdür, sınırlarını açıkça belirlemek
şartıyla yetkilerinden bir kısmını astlarına devredebilir. Ancak; yetki
devri Genel Müdürün sorumluluğunu kaldırmaz.
Teşebbüs Genel Müdür
Yardımcıları
MADDE 14. – (Mülga: 22/1/1990 - KHK - 399/59
md.)
İKİNCİ BÖLÜM
Müesseseler
Müesseseler ve Kuruluşları
MADDE 15. – 1. (Değişik: 16/6/1988 - KHK -
331/2 md.) Sermayesinin tamamı Devlete ait teşebbüsler, işletmelerini
müessese halinde teşkilatlandırabilirler.
2. Bir müessese içinde toplanmasında yarar ve
gerek görülmeyen işletmeler, Koordinasyon Kurulu kararı ile doğrudan kamu
iktisadî kuruluşuna bağlı olarak faaliyetlerini sürdürebilirler.
3. Tekel niteliğindeki mallar, müesseseler veya
işletmeler tarafından üretilir.
4. Müesseseler, teşebbüs genel müdürün teklifi
ve yönetim kurulunun kararı ile kurulur.
5. (Değişik: 12/4/1990- KHK - 420/10 md.)
Müesseseler, statülerinin ticaret sicillerine kayıt ve ilanı ile tüzel
kişilik kazanır.
6. Müesseselerin statüsünde, müessesenin
ticaret unvanı, çalışma alanı, idare merkezi, tahsis edilmiş sermayesi ve
sorumluluğunun sermayesi ile sınırlı olduğu hususları yer alır.
7. Müesseseler, teşebbüs yönetim kurulunun
görüşü alınarak ilgili bakanlığın teklifi üzerine Koordinasyon Kurulu kararı
ile bağlı ortaklık veya iştirak haline getirilebilir.
8. İşletmelerin müessese; müesseselerin bağlı
ortaklık haline getirilmesine ve benzeri her türlü yapı değiştirmeye ait
işlemler bütün vergi, resim ve harçlardan muaftır.
Müesseselerin Nitelikleri
MADDE 16. – 1. Müesseseler tüzelkişiliğe
sahiptir.
2. Müesseseler, bu Kanun Hükmünde Kararnamede
saklı tutulan hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tâbidir.
3. Müesseseler, Genel Muhasebe Kanunu ile
Devlet İhale Kanunu hükümlerine ve Sayıştay`ın denetimine tâbi değildir.
4. Müesseselerin sorumluluğu sermayeleri ile
sınırlıdır.
Müesseselerin Organları
MADDE 17. – 1. Müessesenin organları, yönetim
komitesi ve müessese müdürlüğüdür.
2. Yönetim Komitesi, müessesenin en yüksek
seviyede karar organıdır.
3. Müessese müdürlüğü, müessesenin yetkili ve
sorumlu yürütme organıdır.
Müessese Yönetim Komitesinin
Teşkili
MADDE 18. – 1. Yönetim komitesi bir başkan ve
dört üyeden oluşur.
2. Yönetim komitesinin başkanı müessese
müdürüdür.
3. Yönetim komitesinin üyeleri müessesenin üst
seviyedeki yöneticileri arasından, teşebbüs genel müdürünün teklifi üze-rine
yönetim kurulunca atanır.
4. Müessese yönetim komitesi üyeliklerine
atanacakların, teşebbüs yönetim kurulu üyelerinin nitelik ve şartlarına
sahip olmaları gerekir.
Yönetim Komitesinin Görev,
Yetki ve Toplanması
MADDE 19. – 1. Yönetim komitesi; teşebbüsçe
tespit edilen esaslara, işletme bütçesi ve programlara uygun olarak,
verimlilik ve kârlılık ilkeleri doğrultusunda müessesenin yönetimini
sağlayacak kararları almakla görevli ve yetkilidir.
2. Yönetim komitesi, üye tamsayısının salt
çoğunluğu ile toplanır ve kararlarını çoğunlukla alır. Oylarda eşitlik
halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış olur.
3. Yönetim komitesi, kararlarını karar gününü
izleyen günden itibaren on gün içinde teşebbüse gönderir.
Müessese Müdürü
MADDE 20. – 1. Müessese müdürü, teşebbüs
müdürünün teklifi üzerine yönetim kurulunca atanır.
2. Müessese müdürü olarak atanabilmek için, en
az dört yıl kamu kurum ve kuruluşlarında olmak üzere toplam asgari sekiz yıl
başarı ile çalışmış olmak ve genel müdürde aranan diğer niteliklere sahip
bulunmak gerekir.
Müessese Müdürünün Görev ve
Yetkileri
MADDE 21. – 1. Müessese Müdürü; müesseseyi,
kanun, tüzük ve yönetmelik hükümleri ile yönetim kurulu ve yönetim komitesi
kararları doğrultusunda yönetir.
2. Müessese müdürü, idare ve yargı mercilerinde
ve üçüncü kişilere karşı müesseseyi temsil eder. Temsil yetkisini
gerektiğinde devredebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bağlı Ortaklıklar
Bağlı Ortaklıkların Kuruluşu
MADDE 22. – 1. Bağlı ortaklıklar;
a) Bir müessesenin bağlı ortaklık haline
getirilmesi,
b) Teşebbüsün iştiraklerdeki hissesinin %
50’nin üstüne çıkması,
c) Teşebbüsün sermayesinde % 50’den fazla
hisseye sahip olduğu yeni bir şirket kurulması,
Şeklinde oluşur.
2. Mevcut müesseselerin veya işletmelerin bağlı
ortaklık haline getirilmesi Koordinasyon Kurulu, yeni bağlı ortakların
kurulması ise Bakanlar Kurulu Kararı ile olur.
Bağlı Ortaklıklara
Uygulanacak Hükümler
MADDE 23. – 1. Sermayelerinin en az % 91’i kamu
iktisadî kuruluşlarına ait olan bağlı ortaklıkların genel kurulu ve
denetçileri bulunmaz.
2. Bağlı ortaklıklar, bu Kanun Hükmünde
Kararnamede saklı tutulan hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tâbidir.
Bağlı Ortaklıkların Yönetim
Kurulu, Genel Müdürü ve Atamalar
MADDE 24. – 1. Bağlı ortaklıkların yönetim
kurulu, genel müdür dahil beş üyeden oluşur.
2. Bağlı ortaklıkların genel müdürleri ile kamu
kesimini temsil eden yönetim kurulu üyelerinde, teşebbüs genel müdürü ve
yönetim kurulu üyeleri için öngörülen nitelik ve şartlar aranır.
3. Genel müdür, ilgili bakanın teklifi üzerine
ortak karar ile atanır. Bağlı ortaklık genel müdürü aynı zamanda yönetim
kurulu başkanıdır.
4. Yönetim kurulunun en çok iki üyesi, özel
kesimi oluşturan ortaklıkların hisselerinin her % 20’si için yönetim
kurulunda bir temsilci bulundurma hakkına sahip oldukları dikkate alınarak
genel kurulca seçilir.
5. (Değişik:5/1/1988 - KHK - 308/1 md.) Yönetim
kurulunun genel müdür ile özel kesim temsilcilerinin dışında kalan ve
teşebbüsü temsil edecek üyelerinden biri Hazine ve Dış Ticaret
Müsteşarlığının bağlı olduğu bakan, diğerleri ilgili bakan tarafından
atanır.
6. Genel Müdür Yardımcıları Teşebbüs yönetim
kurulu tarafından atanır.
Bağlı Ortaklık
Denetçilerinin Seçimi
MADDE 25. – 1. Bağlı ortaklıkların denetim
kurulu üç üyeden oluşur.
2. Özel kesimi oluşturan hisselerin toplam
olarak % 20’yi geçmesi halinde; özel kesimi temsil eden üyeler, kendi
aralarında oya katılanların çoğunluğu ile bu kesimi temsilen bir üye
seçerler.
3. Denetim kurulunun geri kalan 2 üyesinden
biri ilgili bakanlık, diğeri Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı
olduğu bakan ve gerektiğinde üçüncü üye teşebbüs tarafından kendi mensupları
arasından veya dışarıdan atanır.
4. Denetçilerde, yönetim kurulu üyesi için
gerekli nitelik ve şartlar aranır. Ancak, denetçilerden birinde mesleki
ihtisas şartı aranmayabilir.
Bağlı Ortaklık Yönetim
Kurulunun İbrası
MADDE 26. – 1. Bağlı ortaklıkların, bilanço ve
kâr - zarar cetvellerini hazırlamaları ve en geç Mart ayı sonuna kadar
Yüksek Denetleme Kuruluna göndermeleri zorunludur.
2. Yüksek Denetleme Kurulunun, bağlı ortaklığa
ilişkin raporunu hazırlaması ve en geç Mayıs ayı sonuna kadar bağlı ortaklık
ve ilgili teşebbüse göndermesi gereklidir.
3. Bağlı ortaklık genel kurulu en geç Haziran
ayının sonuna kadar toplanır ve Yüksek Denetleme Kurulunun raporunu da
dikkate alarak, kararlarını verir.
4. Genel kurul kararlarına ilişkin tutanak üç
iş günü içinde Yüksek Denetleme Kuruluna gönderilir. Yüksek Denetleme
Kurulu, bağlı ortaklık genel kurulunca alınan kararı, ilgili teşebbüs
hakkında düzenleyeceği raporda değerlendirir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İştirakler
İştiraklerin Teşkili ve
Nitelikleri
MADDE 27. – 1. Teşebbüs veya bağlı ortaklığın
bir ano-nim şirkete iştiraki, ilgili teşebbüsün önerisi üzerine Koordinasyon
kararı ile yapılır.
2. Bir anonim şirkete iştirak için
teşebbüsün veya bağlı ortaklığın şirket sermayesine katılma payının en
az % 15 olması gerekir. Bu oran ortaklığın sermaye artırması halinde de %
15’den aşağı düşürülemez.
3. Aynı iştirake birden fazla teşebbüs veya
bağlı ortaklık katılamaz.
4. Teşebbüs iştiraklerine ait hisse
senetlerinin mülkiyeti teşebbüse, bağlı ortaklık iştiraklerine ait hisse
senetlerinin mülkiyeti ise bağlı ortaklığa aittir.
5. İştiraklerin teşkilinde, 2983 sayılı
Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması Hakkındaki
Kanun hükümleri saklıdır.
İştiraklerin Yönetimi
MADDE 28. – 1. Teşebbüs ve bağlı ortaklıklara
ait iştiraklerin yönetim kurullarında, teşebbüs ve bağlı ortaklığı temsilen
her % 15 hisse için en az bir üye bulundurulur.
2. Teşebbüs ve bağlı ortaklık
temsilcileri,teşebbüsün veya bağlı ortaklığın kendi mensupları arasından ve
imkân dahilinde iştirakin bulunduğu yere en yakın teşebbüs veya bağlı
ortaklık birimi içinde veya dışardan teşebbüs veya bağlı ortaklığın yönetim
kurulunun göstereceği adaylar arasından seçilirler.
3. Teşebbüs ve bağlı ortaklık temsilcileri,
yönetim kurulu üyesi oldukları anonim şirketin faaliyetleri ve malî durumu
hakkında, tüzükte belirtilen esaslara göre, teşebbüs veya bağlı ortaklığa
bilgi vermekle yükümlüdürler.
4. Teşebbüs veya bağlı ortaklık, Türk Ticaret
Kanunu gereğince ortakların haiz oldukları bütün haklara sahiptir. Bu haklar
temsilcinin varlığı ileri sürülerek kayıtlanamaz.
5. Her teşebbüs ve bağlı ortaklığa ait
iştiraklerin bilanço ve netice hesapları, teşebbüs ve bağlı ortaklıkların
yıllık faaliyet raporlarına eklenir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Malî Hükümler, Tasfiye ve
Denetim
BİRİNCİ BÖLÜM
Teşebbüslere Ait Malî Hükümler
Teşebbüs Plan, Program ve
Bütçesi
MADDE 29. – 1. Teşebbüsler, yatırım ve işletme
faaliyetlerini plan, program ve bütçelere dayalı olarak yürütürler.
2. Teşebbüslerin yatırım ve finansman
programlarının hazırlanma şekli, Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı
olduğu bakanlık tarafından, Devlet Planlama Teşkilâtının ve Başbakanlık
Yüksek Denetleme Kurulunun görüşleri alınarak tespit olunur ve Koordinasyon
Kurulunun onayına sunulur.
3. Teşebbüslere ait yıllık genel yatırım ve
finansman programı, takvim yılı başından en az yetmişbeş gün önce Bakanlar
Kurulunca karara bağlanır.
4. Teşebbüslerin işletme bütçeleri, her hesap
dönemi için, yıllık genel yatırım ve finansman programındaki hedefler esas
alınarak hazırlanır ve yönetim kurulunca onaylanır. İlgili bakanlık, gerekli
hallerde daha uzun devreler için işletme bütçesi hazırlanmasını isteyebilir.
5. Teşebbüslerin yatırım ve finansman
programlarında değişiklik yapılması halinde, bu değişikliğe uygun olarak
işletme bütçelerinde de gerekli düzeltmeler yapılır.
6. Kesinleşen yıllık genel yatırım ve finansman
programlarının birer örneği; Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı
olduğu bakanlığa, Devlet Planlama Teşkilâtına, Başbakanlık Yüksek Denetleme
Kuruluna ve ilgili bakanlıklara, işletme bütçeleri ise teşekküllerce ilgili
bakanlığa ve Başbakanlık Yüksek Denetleme Kuruluna gönderilir.
Teşebbüs Yatırım
Projelerinin Hazırlanması
MADDE 30. – 1. Teşebbüsler, kalkınma planına
göre kendileri tarafından yapılması gereken yatırımlara ait malî, ekonomik
ve teknik çalışmaları zamanında yaparak projelerini hazırlamakla
yükümlüdürler.
2. Yatırım projelerinin hazırlanmasında
aşağıdaki hususlara uyulur:
a) Devlet Yatırım Bankası, proje
hazırlıklarında teşebbüslere yardım eder.
b) Hazırlanan projeler, takvim yılı başından
yedi ay önce ilgili bakanlığa ve Devlet Planlama Teşkilâtına gönderilir.
c) İlgili bakanlık, projeler, üzerinde gerekli
incelemeleri yaparak,bunları yıllık genel yatırım ve finansman programına
dahil edilmek üzere aynı yılın Haziran ayı sonuna kadar Devlet Planlama
Teşkilâtına ve Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu bakanlığa
gönderir.
3. Projesi hazır olmayan yatırıma başlanamaz.
4. Bakanlar Kurulunca teşebbüslere kendi
imkânlarıyla karşılayamayacakları yatırım görevi verildiği takdirde, bu
görevlere ilişkin ve öz kaynaklardan karşılanması gereken kısım, Devlet
Bütçesinden sermaye olarak yılı içinde karşılanır.
Teşebbüs Küçük Tamamlama,
İdame ve Yenileme Yatırımları
MADDE 31. – 1. Küçük tamamlama yatırımları,
teşebbüslerin kendi kaynaklarından finanse edilmek ve proje maliyeti, yıllık
yatırım ve finansman programlarında belirlenen sınırı aşmamak kaydı ile,
yönetim kurulunun teklifi ve ilgili bakanlığın onayıyla yapılır.
2. İdame ve yenileme yatırımları, yönetim
kurulunun kararı ile yapılır ve durum, gerekçesiyle birlikte kararı izleyen
onbeş gün içinde ilgili bakanlığa, Devlet Planlama Teşkilâtına ve
Başbakanlık Yüksek Denetleme Kuruluna bildirilir.
Teşebbüslerin Yatırım ve
Finansman Programları
MADDE 32. – 1. Teşebbüslere ait uzun vadeli
veya yıllık genel yatırım ve finansman programlarının hazırlanmasında,
finansman imkânları ve teşebbüslerin yatırım kapasiteleri göz önünde
tutulur.
2. Teşebbüslere ait uzun vadeli yatırım ve
finansman programları, ilgili bakanlığın incelemesinden geçtikten sonra
Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığına ve Devlet Planlama Teşkilâtına
gönderilir.
3. Yıllık genel yatırım ve finansman programı
Devlet Planlama Teşkilatı tarafından Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının
da görüşü alınarak hazırlanır.
Teşebbüslerin Muhasebe
Sistemleri
MADDE 33. – 1. Teşebbüslerin, müesseselerin ve
bağlı ortaklıkların muhasebeleri, bunların malî durumları, işletme
faaliyetleri, maliyet ve yatırımları hakkında düzenli bilgi alınabilecek
şekilde tutulur.
2. Bankalar ve sigorta şirketleri dışındaki
teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklıklarda "İktisadî Devlet Teşekkülleri
Tekdüzen Muhasebe Sistemi" uygulanır.
Bu sistemin belirlediği esaslar dışında özel
hukuk hükümlerine bağlı kalınır.
3. Teşebbüslerin hesap dönemi takvim yılıdır.
Teşebbüslerin Bilançoları,
Netice Hesapları ve Faaliyet Raporları
MADDE 34. – 1. Bilançolar ve netice hesapları,
İktisadî Devlet Teşekkülleri Tekdüzen Muhasebe Sistemine göre belirlenen
tiplere uygun olarak, ait oldukları yılı izleyen üçüncü ayın sonuna kadar
hazırlanır ve faaliyet raporlarıyla birlikte Başbakanlık Yüksek Denetleme
Kuruluna gönderilir.
2. Faaliyet raporları, yıllık ve uzun vadeli
çalışma programlarına uygun olarak düzenlenir. Bu raporlar, dönem çalışma
sonuçlarının program ve bütçelerle mukayesesini, bütçe ve programlarda
öngörüldüğü halde gerçekleştirilmeyen işlerin sebeplerini ve bunlara ilişkin
iktisadî ve malî analizleri kapsar.
3. Bilanço ve netice hesapları, teşebbüslerin
Türkiye Büyük Millet Meclisince denetlenmesi ve onaylanmasından sonra, Resmî
Gazetede yayımlanır.
Teşebbüslerin Fiyat ve
Tarifeleri
MADDE 35. – 1. Teşebbüs, müessese ve bağlı
ortaklıklar, işletmelerinde üretilen mal ve hizmet fiyatlarını tespitte
serbesttirler.
2. Üretilen mal ve hizmetlerin fiyatları,
gerektiğinde Bakanlar Kurulunca tespit edilebilir.
3. Bakanlar Kurulunca tespit olunan fiyatlar
maliyetlerin altında bulunduğu takdirde
a) Zarar ile birlikte, mahrum kalınan kâr ait
olduğu veya ait olduğu yılı izleyen yılın genel bütçesine konulacak ödenekle
karşılanır.
b) Mahrum kalınan kâr miktarı, mal ve hizmetin
satış maliyeti üzerinden % 10 kâr payı tahakkuk ettirilerek belirlenir.
c) Zararın miktarı, ilgili bakanlık ve Hazine
ve Dış Ticaret Müsteşarlığınca teşebbüs muhasebe kayıtları esas alınarak
birlikte tespit edilir.
4. Teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklıklara
konuları ile ilgili olarak Bakanlar Kurulunca görev verilebilir.
Gerektiğinde bu görev için yapılacak ödeme miktarı Bakanlar Kurulu Kararında
belirtilir. Bu görevden doğan zarar ve mahrum kalınan kâr yukarıdaki esaslar
dahilinde Hazinece karşılanır.
İKİNCİ BÖLÜM
Teşekküllere Ait Malî Hükümler
Teşekküllerde Kâr Dağıtımı
MADDE 36. – 1. Teşekküller ve müesseseler
yıllık karlarının % 20’sini nominal sermayelerinin tamamına ulaşıncaya kadar
birinci tertip yedek akçe olarak ayırırlar. Bankalar Kanununa tâbi iktisadî
devlet teşekkülleri, Bankalar Kanununda öngörülen yedek akçeleri de ayrıca
ayırırlar.
2. Teşekküller ve müesseseler birinci fıkrada
belirtilen olağan yedek akçeler ile vergi ve diğer kanuni yükümlülükler
ayrıldıktan sonra kalan kârın % 20’sini nominal sermayenin tamamına
ulaşıncaya kadar ikinci tertip olağan yedek akçe olarak ayırırlar. Nominal
sermayenin tamamına ulaştıktan sonra % 10 oranında yedek akçe ayrılmasına
devam olunur.
3. Teşekkül ve müesseselerde kârdan varsa
geçmiş yıl zararları mahsup edilir.
4. Yukarıdaki indirimler yapıldıktan sonra
kalan kâr, müesseselerde teşekküle, teşekküllerde ise ödenmemiş sermayeye
mahsup edildikten sonra bakiyesi Hazineye devredilir.(1)
5. Bağlı ortaklıklarda olağan yedek akçeler,
vergiler ve kanuni yükümlülükler indirildikten sonra kalan kârın en az
% 50’si sermaye payları oranında ortaklara dağıtılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kuruluşlara Ait Malî Hükümler
Kamu İktisadî Kuruluşlarına
Ait Malî Hükümler
MADDE 37. – 1. Kuruluşlara ait uzun vadeli veya
yıllık genel yatırım ve finansman programlarının hazırlanmasında;
kuruluşların finansman imkânları ve yatırım kapasiteleri yanında ülke
ihtiyaçları, plan, program, hedef ve tercihleri göz önüne alınır.
2. Kuruluşlara ait fiyat ve tarifelere sosyal
faydayı artırmak amacı ile Koordinasyon Kurulunca müdahale edilebilir.
3. Devlet tekelinde olan malların fiyatlarının
tespiti kendi kanunlarındaki hükümlere tâbidir.
4. Kuruluşlar, kârlarından % 10 yedek akçe
ayırırlar. Bağlı ortaklıklardaki kâr dağıtımı, iktisadî devlet
teşekküllerine ait bağlı ortaklıklara ilişkin hükümlere tâbidir.
5. Yatırım ve işletme finansman açıkları
Hazinece karşılanır. Finansman fazlası Hazineye devredilir.
6. Kuruluşlara, yukarıdaki fıkralar dışında,
teşebbüslere ait malî hükümler, tasfiye ve denetim hükümleri uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Tasfiye
Teşebbüsler, Müesseseler,
Bağlı Ortaklıklar, İşletmeler ve İşletme Birimlerinin ve İştiraklerin
Tasfiyesi veya Satılması
MADDE 38. – Bu Kanun Hükmünde Kararname
kapsamındaki teşebbüs, müessese, bağlı ortaklık, işletme, işletme
birimlerinin ve iştiraklerinin tasfiye, devir, satış ve işletme haklarının
verilme kararı Koordinasyon Kurulu tarafından alınır.
Tasfiye, devir, satış veya işletme hakkının
verilmesi, 2983 sayılı Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının
Hızlandırılması Hakkındaki Kanunun öngördüğü esaslara göre Kamu Ortaklığı
Kurulu tarafından yürütülür.
Kamu Ortaklığı Kurulu bu işlemleri
kolaylaştırıcı her türlü tedbiri alabilir, bu işlemlerden elde edilecek
hâsılanın fona yatırılması ve hesapların düzenlenmesine ait esaslar bir
yönetmelikle tespit edilir.
Tasfiye, devir, satış ve işletme haklarından
elde edilerek fona aktarılan hâsılaya karşılık, tasfiye, devir, satış veya
işletme hakkının verilmesi işlemine tâbi değerlerin teşebbüs hesaplarında
kayıtlı değeri, teşebbüsün veya bağlı ortaklığın sermayesinden tenzil
edilir.
Gerçek ve tüzel kişilerin Türk Ticaret
Kanunundan doğan ortaklık hakları saklıdır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Denetleme
Malî, İdarî ve Teknik
Denetim, Denetleme Raporları
MADDE 39. – Teşebbüsler, müesseseler ve bağlı
ortaklıklar, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun malî, idarî ve teknik
yönden sürekli denetimine tâbidir.
Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu;
teşebbüslerin, müesseselerin ve bağlı ortaklıkların bir yıla ait hesap ve
işlemleri üzerindeki incelemelerini en geç ertesi yılın Ekim ayı sonuna
kadar tamamlar. Kurulca düzenlenen raporlar ilgili mercilere verilir.
İlgili Bakanlığın Gözetim ve
Denetimi
MADDE 40. – 1. İlgili bakanlık; teşebbüs,
müessese ve bağlı ortaklık faaliyetlerinin kanun, tüzük ve yönetmelik
hükümlerine uygun olarak yürütülmesini gözetmekle görevlidir.
2. Birinci fıkrada belirtilen amaçla ilgili
bakanlık, gerekli hallerde teşebbüslerin hesaplarını ve işlemlerini teftiş
ve tahkike tâbi tutmaya ve bunların iktisadî ve malî durumlarını tespit
ettirmeye yetkilidir. Bu yetki, kuruluşların görev ve yetkilerini
daraltmayacak, normal faaliyetlerini aksatmayacak şekilde kullanılır.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Personele İlişkin Hükümler
Temel İlkeler
MADDE 41. – (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/2
md.; Mülga: 22/1/1990 - KHK- 399/59 md.)
İstihdam Şekilleri
MADDE 42. – (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/3
md.; Mülga: 22/1/1990 - KHK - 399/59 md.)
Personel İhtiyacı
MADDE 43. – (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/4
md.; İptal: Ana. Mah.nin 22/12/1988 tarih ve E. 1988/5, K. 1988/55 sayılı
Kararıyla.)
İşe Alma
MADDE 44. – (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/5
md.; İptal: Ana. Mah.nin 22/12/1988 tarih ve E. 1988/5, K. 1988/55 sayılı
Kararıyla.)
Sözleşme Ücreti ve Diğer
Haklar
MADDE 45. – (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/6
md; Mülga: 22/1/1990 - KHK - 399/59 md.)
Prim ve Ödül
MADDE 46. – (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/7
md.; İptal: Ana. Mah.nin 22/12/1988 tarih ve E. 1988/5, K. 1988/55 sayılı
Kararıyla.)
Teşebbüs Personelinin
Yükümlülük ve Sorumlulukları
MADDE 47. – (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/8
md.; Mülga: 22/1/1990 - KHK - 399/59 md.)
Yurt Dışında Görevlendirme
MADDE 48. – (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/9
md.; Mülga: 22/1/1990 - KHK - 399/59 md.)
Başka İş ve Hizmet Yasağı
MADDE 49. – (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/10
md.; Mülga: 22/1/1990 - KHK - 399/59 md.)
Yönetim ve Danışma Kurulu
Başkan ve Üyesi, Denetçi ve Tasfiye Kurulu Üyelerinin Ücret ve Hakları
MADDE 50. – (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/11
md.; Mülga: 22/1/1990 - KHK - 399/59 md.)
Siyasi Faaliyet Yasağı
MADDE 51. – (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/12
md.; İptal: Ana. Mah.nin 22/12/1988 tarih ve E.1988/5, K. 1988/55 sayılı
Kararıyla.)
Vekalet Ücreti
MADDE 52. – (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/13
md.; Mülga: 22/1/1990 - KHK - 399/59 md.)
Yüksek Planlama Kurulunun
Yetkisi
MADDE 53. – (Değişik: 5/1/1988 - KHK - 308/14
md.; İptal: Ana. Mah.nin 22/12/1988 tarih ve E.1988/5, K.1988/55 sayılı
Kararıyla.)
BEŞİNCİ KISIM
Çeşitli, Geçici ve Son
Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Teşebbüslerin Amaç ve
Faaliyet Alanları
MADDE 54. – 1. Teşebbüslerin amaç ve faaliyet
alanları Koordinasyon Kurulunca belirlenir.
2. Teşebbüsler, müesseseler ve bağlı
ortaklıklar, kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar. Atıl
kapasitelerin değerlendirilmesi amacıyla girişilen faaliyetlerde de bu esasa
uyulur.
3. Kamu iktisadî kuruluşlarına ait işletmelerin
atıl kapasitelerinin değerlendirilmesinde, Koordinasyon Kurulu`nun kararı
ile, kuruluş amacı dışına çıkılabilir.
Hazineye İntikal Eden Hisse
Senetleri
MADDE 55. – Veraset veya diğer yollarla
Hazineye geçen hisse senetleri, Koordinasyon Kurulu Kararı ilk faaliyet
alanı itibariyle en yakın olan teşebbüse, başka bir işleme hacet kalmadan
devredilir.
Bağlantı Yerlerinin
Değiştirilmesi
MADDE 56. – 1. Teşebbüsler, Başbakanın teklifi
ve Cumhurbaşkanının onayı ile, Başbakanlık veya diğer bakanlıklarla
ilgilendirilebilir.
2. Bir teşebbüs bünyesindeki müessesenin,
işletmenin veya bağlı ortaklığın başka bir teşebbüse bağlanması Koordinasyon
Kurulu kararı ile olur.
Devlet Malı Sayılma
MADDE 57. – Teşebbüslerin, müesseselerin,
işletmelerin ve bağlı ortaklıkların malları ve her çeşit mevcutları aleyhine
işlenen suçlar, Devlet malı aleyhine işlenmiş sayılır. Bu suçlara Türk Ceza
Kanunundaki cezalar uygulanır. (İkinci fıkra mülga: 14/9/1994-4011/1 md.)
İstisnalar
MADDE 58. – 1. Atatürk Orman Çiftliği, Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankası Anonim Şirketi, Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları
Türk Anonim Şirketi, Türkiye İş Bankası Anonim Şirketi, Devlet Sanayi ve
İşçi Yatırım Bankası Anonim Şirketi, İller Bankası Genel Müdürlüğü ve İller
Bankası Genel Müdürlüğü ile il özel idareleri ve belediyelerin,
sermayelerinin yarısından fazlasına tek başına veya birlikte sahip oldukları
iktisadî teşebbüsler, bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tâbi değildir.
2. Yabancı sermayeyi teşvikle ilgili
hükümlerden yararlanan gerçek veya tüzel kişilerle yabancı ülkeler
kanunlarına veya uluslararası düzenlemelere göre kurulmuş ortaklıklara ait
kanunların ve ana sözleşmelerin hükümleri saklıdır.
3. (Ek: 27/2/1988 - KHK - 315/1 md.)
Teşebbüslerin, bu Kanun Hükmünde Kararname hükümleriyle bağlı olmaksızın
yurt dışında şirket kurmalarına ve kurulmuş şirketlere iştirak etmelerine
izin vermeye ve bu konularda ilgili esasları kurumlar itibariyle belirlemeye
Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Tüzük
MADDE 59. – (Mülga: 16/6/1988 - KHK - 331/5
md.)
Teşebbüslere Ait Liste
MADDE 60. – Bu Kanun Hükmünde Kararnameye ait
tâbi teşebbüsler, bunlara ait müessese ve bağlı ortaklıklar ile teşekkül ve
kuruluşların ilgili olduğu bakanlıklar ekli listede gösterilmiştir.
Diğer Haklar
MADDE 61. – Teşebbüs, müessese ve bağlı
ortaklıklar; kuruluş amacı ve faaliyet konularının gerçekleşmesini temin
için:
1. Gayrimenkulleri tasarruf eder, kiralar,
kiraya verir, leyh ve aleyhte rehin, ipotek, intifa ve irtifak hakları,
gayrimenkul mükellefiyeti vesair hakları tesis ederler.
2. Gerekli taşınmaz mallar ile kaynak ve
irtifak haklarını ilgili kanun hükümleri uyarınca kamulaştırma yetkisine
sahiptirler.
3. Genel ve Katma bütçeli dairelere yapılan
satışlarda avans alabilirler.
Tahvil Çıkarma
MADDE 62. – Koordinasyon Kurulu kararı ile
tahvil çıkarma yetkisi verilen teşebbüsler, Hazine ve Dış Ticaret
Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın izni ile tahvil çıkarabilir.
Bu şekilde çıkarılacak tahvillere Hazine
kefaleti verilebilir. Çıkarılacak tahvillerin tutarı ödenmiş sermayeyi
aşamaz.
Kaldırılan Hükümler
MADDE 63. – 2929 sayılı Kanun, ek ve
değişiklikleri ile bu Kanun Hükmünde Kararname kapsamına giren teşebbüslerin
kuruluşlarına ait kanun hükmünde kararnameler yürürlükten kaldırılmıştır.
Ek Madde. – (Ek: 5/1/1988-KHK-308/16 md.;
Mülga: 12/12/1991-KHK-465/1 md.)
İKİNCİ BÖLÜM
Geçici Hükümler
Kapsam Dışında Kalan
Kuruluşların Yönetimi
GEÇİCİ MADDE 1. – 3460 ve 23 sayılı kanunlara
tâbi olanlar ile bu Kanun Hükmünde Kararnamenin kapsamı dışında kalan
teşebbüsler ve kurumları, kuruluş ve işleyişleri ile ilgili yeni bir
düzenleme yapılıncaya kadar, kendi mevzuatına göre idare olunurlar.
İştirak Paylarının Devir
ve Tasfiyesi
GEÇİCİ MADDE 2. – Teşebbüslerin ve bağlı
ortaklıkların faaliyet alanları dışında kalan ve normal piyasa şartları
içinde elden çıkarılmaları mümkün olan mevcut iştirak paylarının devir veya
tasfiyesi, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihi izleyen
bir yıl içinde bitirilir. Ancak, tekelcilik amacını önlemeye yönelik olanlar
ile stratejik mal ve hizmet üretenler Koordinasyon Kurulu kararı ile bu
uygulama dışında bırakılabilir.
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe
girdiği tarihte mevcut iştiraklerden teşebbüsün faaliyet alanı içinde
kalanlardan iştirak payları % 10’un altında olup da devamında kamu yararı
veya ekonomik yarar bulunanlar Koordinasyon Kurulunun kararıyla muhafaza
edilir.
İştirak Paylarının
Toplanması
GEÇİCİ MADDE 3. – 1. (Değişik: 5/1/1988 - KHK
-308/15 md.)
Hazinenin veya çeşitli kamu kurum ve
kuruluşlarının mevcut iştiraklerdeki hisseleri, iştirakin faaliyet alanına
en yakın teşebbüslere veya bağlı ortaklıklara on yıl içinde devredilebilir.
2. Birinci fıkra gereğince yapılacak devir
işlemlerini gerçekleştirebilmek amacıyla teşebbüslerin sermayelerini
yeterince artırmaya gerekli takas ve mahsup işlemlerini yapmaya Hazine ve
Dış Ticaret Müsteşarlığı yetkilidir. Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığınca
yapılan bu işlemlerin sonucuna göre cari yıl bütçesine gelir kaydetmeye,
mevcut veya yeniden açılacak tertiplere ödenek koymaya ve gider kaydetmeye
Maliye ve Gümrük Bakanı yetkilidir.
3. Bu madde gereğince yapılacak iştirak
paylarının devrinde nominal değerler esas alınır.
4. Bu madde gereğince yapılacak iştirak
paylarının devri sonunda, Türk Ticaret Kanununun 277 nci maddesindeki beş
ortak şartı aranmaz.
Limited Şirket Statüsündeki
Ortaklıklar
GEÇİCİ MADDE 4. – 1. Bu Kanun Hükmünde
Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte sermayelerinin % 51’inden fazlası
Devlet veya teşebbüslere ait bulunan limited şirketlerin, bağlı ortaklık
olarak faaliyetlerinin devamına veya tasfiyesine Koordinasyon Kurulunca
karar verilir.
2. Birinci fıkra gereğince faaliyetlerinin
devamına karar verilen limited şirketler Bakanlar Kurulu kararıyla anonim
şirket statüsüne dönüştürülür ve bağlı olduğu teşebbüs belirtilir.
Geçiş Dönemine Ait Hükümler
GEÇİCİ MADDE 5. – 1. Bu Kanun Hükmünde
Kararnameye ekli listede bulunan teşebbüslerin ana statülerine ait
koordinasyon kurulu kararları ile buna göre teşkilâtlanmaları, bu Kanun
Hükmünde Kararnamenin yayım tarihinden itibaren en geç iki ay içinde
tamamlanır.
2. Birinci fıkrada adıgeçen ana statülere ait
koordinasyon kurulu kararlarıyla, bu Kanun Hükmünde Kararnameye ekli listede
yer alan teşebbüs ve bağlı ortaklıkların organları da teşkil edilir.
3. Birinci fıkrada sözü edilen teşebbüs ana
statülerine ait koordinasyon kurulu kararlarında bağlı ortaklıkların bu
Kanun Hükmünde Kararnameye göre yeniden düzenlenmesine ait hükümler de yer
alır.
4. Bu Kanun Hükmünde Kararname ile kaldırılan
teşebbüslerin tasfiyesi için gerekli bütün hükümler, birinci fıkrada adı
geçen ana statülere ait koordinasyon kurulu kararlarında bütünlük ve
süreklilik esası çerçevesinde düzenlenir.
5. Yukarıdaki fıkralardaki düzenlemeler yapılıp
yürürlüğe girinceye kadar bu Kanun Hükmünde Kararname ile kaldırılan
hükümlerin uygulanmasına devam olunur.
6. Bu Kanun Hükmünde Kararnamede öngörülen
Personel Kanunu yürürlüğe girinceye kadar bu Kanun Hükmünde Kararname de
belirtilmeyen hususlarda mevcut hükümlerin uygulanmasına devam edilir.
7. Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin kadro
tesbitine dair olan 47 nci maddesinin, hangi tarihten itibaren uygulamaya
başlanacağını her teşebbüs için ayrı ayrı tesbite Koordinasyon Kurulu
yetkilidir.
Bu tesbit işlemi yapılıncaya kadar, bu Kanun
Hükmünde Kararnameye tâbi teşebbüslerin istihdam edeceği personel hakkında
genel hükümlerin uygulanmasına devam olunur.
8. Bu Kanun Hükmünde Kararname gereğince
devredilen müessese, işletme ve bağlı ortaklıklar ile ilgili henüz
sonuçlanmamış dava, icra takibi ve bunun gibi adlî, idarî ve malî ve ticarî
işler, devralan teşebbüs adına devreden teşebbüs personeli tarafından
tamamlanabilir. Bu görevleri yapan personel başka iş ve hizmet yasağı ile
ilgili hükümlere tâbi değildir.
9. Bu Kanun Hükmünde Kararname gereğince
bağlantıları değiştirilen, devredilen müessese, bağlı ortaklık, iştirak ve
işletmelerin ünvan değişikliği Vergi Usul Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu ve
diğer kanunlar yönünden eski müessese, bağlı ortaklık, iştirak ve
işletmelerin devam addolunur.
10. Teşebbüsün bu Kanun Hükmünde Kararname
Hükümlerine intibakını sağlamak üzere yapılacak bütün işlemler ile
teşebbüsler arası devredilecek veya devir alınacak menkul ve gayrimenkuller
ile fikrî ve ticarî hakların devri ve devir alınması her türlü vergi, resim
ve harçtan muaftır.
11. Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe
girdiği ayın son günü itibariyle, devredilecek müesseselerin ve bağlı
ortaklıkların defter kıymeti üzerinden, devir bilançosu çıkarılır. Bu
değerler üzerinden devir işlemleri yapılır.
12. Diğer teşebbüsler devredilen müesseselerde
bulunan teşebbüs bünyesindeki birimlerce halen kullanılmakta olan lojman,
depo açık alan ve benzeri yerlerden yararlanma esasları ilgili Bakanlık ve
teşebbüsler arasında yapılacak protokolle tespit edilir.
13. Yeniden kurulan ve kaldırılan
teşebbüslerin, yönetim kurulu üyesi ve genel müdürlük kadrolarını ihdas
etmeye ve mevcut kadrolardan gerekli görülenleri iptal etmeye bir yıl
süreyle Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.
14. Teşebbüsler sağlık ve sosyal tesisler ile
ilgili faaliyetlerini konu ile ilgili yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar
sürdürür.
GEÇİCİ MADDE 6. – (Ek: 21/10/1987 - KHK - 297/1
md.)(1) Kamu İktisadî Teşebbüsleri ile Bağlı Ortaklıkların kamu kesimini
temsilen görev yapan ve görev süreleri 1987 yılının muhtelif aylarında sona
erecek yönetim kurulu üyelerinin görev süreleri 1/2/1988 tarihine kadar
uzatılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 7. – (Ek: 22/5/1989 - KHK - 370/1
md.) Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda toplu iş sözleşmeleri kapsamı dışında
hizmet akdi ile çalışan yönetim personeli en geç 31/12/1989 tarihine kadar
sözleşmeli statüye geçirilirler.
GEÇİCİ MADDE 8. – (Ek: 22/5/1989 - KHK - 370/1
md.) Teşebbüs ve bağlı ortaklıklar için ihdas edilmiş kadrolardan emeklilik,
ölüm, istifa, sözleşmeli statüye geçme ve benzeri sebeplerle boşalanlar,
boşaldıkları tarihler itibariyle iptal edilmiş sayılır. Ancak, bu hüküm
teşebbüs ve bağlı ortaklıkların genel müdür, genel müdür yardımcısı, daire
başkanı, müessese mü-dürü kadroları ile kamu bankalarının 1 inci derece şube
müdürü kadroları için 31/12/1989 tarihinden itibaren uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
MADDE 64. – Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 46
ncı maddesinin ceza hükümleri, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin kanunlaştığı
tarihte, diğer hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 65. – Bu Kanun Hükmünde Kararnameyi
Bakanlar Kurulu yürütür.