|
KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ HAKKINDA
Kanun Hük. Kararnamenin tarihi : 8/6/1984 No: 233 Yetki Kanununun Tarihi :17/6/1982 No: 2680 Yayımlandığı R.G. Tarihi : 18435 No:18435 V. Tertip Düsturun Cildi : 23 Sh.: 754
Bu KHK ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren tüzük için “Tüzükler Külliyat’nın kanunlara göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
BİRİNCİ KISIMGenel Hükümler Kapsam ve Amaç: Madde 1- 1. Bu Kanun Hükmünde Kararname, iktisadi devlet teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşlarını ve bunların müesseselerini, bağlı ortaklıklarını ve iştiraklerini kapsar.
(1) 28/12/1987tarih ve 304 sayılı KHK’nin 5’inci maddesi ile; Bu KHK’de adı geçen “Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı Kurulu “ Kordinasyon Kurulu” ve “Kamu Ortaklığı ibareleri “Yüksek Planlama Kurulu” olarak değiştirilmiştir. (2) Bu Karnun Hükmünde Kararnamenin; 42, 45,49’uncu maddeleri ile 308 sayılı KHK’nin geçici 1 inci maddesinin bazı hükümleri Anayasa Mahkemesi’nin 22/12/1988 gün ve E. 1988/5. K. 1988/55 sayılı kararıyla iptal edilmiş, (R.G. 25/7/1989 – 20232)daha sonra aynı maddeler 22/1/1990 tarih ve 399 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırılmış ve metne işlenmiştir.
2. Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin Amacı; a) İktisadi devlet teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşlarının ve bunların müesseselerinin, bağlı ortaklıklarının ve bunların müesseselerinin, bağlı ortaklıklarının kurulmasını, iştiraklerinin teşkilini, özerk bir tarzda ve ekonominin kurullara uygun olarak yönetilmelerini, b) İktisadi devlet teşekküllerinin ekonomik gereklere uygun olarak verimlilik ve karlılık ilkeleri doğrultusunda kendi aralarında ve milli ekonomi ile uyum içinde çalışarak sermaye birikimine yardım etmelerini ve bu suretle daha fazla yatırım kaynağı yaratmalarını, c) Kamu iktisadi kuruluşlarının kendilerine verilen görev ve kamu hizmetlerini ekonomik ve sosyal gereklere uygun olarak verimlilik ilkesi doğrultusunda yürütmelerini; d) İktisadi devlet teşekküllerinde ve kamu iktisadi kuruluşlarında ve bunların müesseseleri ile bağlı ortaklıklarında 17/4/1984 tarih ve 2983 sayılı Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması Hakkında Kanun’un uygulanması ile ilgili işbirliği ve koordinasyon esaslarını, e) İktisadi devlet teşekküllerinin, kamu iktisadi kuruluşlarının ve bunların müesseseleri ile bağlı ortaklıklarınınamaçlarına ulaşabilmelerini sağlamak için denetlenmelerini, düzenlemektir.
Tanımlar ve kısaltmalar: Madde 2 – Bu KHK’de geçen deyimler ve kısaltmalar aşağıda tanımlanmıştır. 1. Kamu iktisadi teşebbüsü “ Teşebbüs” iktisadi devlet teşekkülü ile kamu iktisadi kuruluşunun ortak adıdır. 2. İktisadi devlet teşekkülü “Teşekkül”; sermayesinin tamamı devlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan, kamu iktisadi teşebbüsüdür. 3. (Değişik: 24/11/1994-4046/34 md.) Kamu İktisadi kuruluşu “ Kuruluş”; sermayesinin tamamıDevlete ait olup, tekel niteliğindeki mal ve hizmetleri kamu yararıgözeterek üretmek ve pazarlamaküzere kurulanve gördüğü bu kamu hizmeti dolayısıyla ürettiği mal ve hizmetler imtiyaz sayılan kamu iktisadi teşebbüsüdür. 4. Müessese; sermayesinin tamamı bir iktisadi devlet teşekkülüne veya kamu iktisadi kuruluşuna ait olup, ona bağlı işletme veya işletmeler topluluğudur. 5. Bağlı ortaklık; sermayesinin yüzde ellisinden fazlası iktisadi devlet teşekkülüne ve kamu iktisadi kuruluşuna ait olan işletme veya işletmeler topluluğundan oluşan anonim şirketlerdir. 6. İştirak; iktisadi devlet teşekküllerinin veya kamu iktisadi kuruluşlarının veya bağlı ortaklıklarının, sermayelerinin en az yüzde onbeşine, en çok yüzde ellisine sahip bulundukları anonim şirketlerdir. 7. İşletme, müesseselerin ve bağlı ortaklıkların mal ve hizmet üreten fabrika ve diğer birimleridir. 8. Koordinasyon Kurulu; Ekonomik İşler Yüksek Koordinasyon Kuruludur. 9. Kamu Ortaklığı Kurulu; 2983 sayılı Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması Hakkında Kanunda belirtilen Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı Kuruludur.
İKİNCİ KISIMTeşebbüs, Müessese, Bağlı Ortaklık ve İştirakler
BİRİNCİ BÖLÜM Teşebbüsler
Teşebbüslerin kurulması: Madde 3- 1. Teşebbüsler Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulur. 2. Yeni bir teşebbüsün kurulmasında ve mevcut bir müessese veya bağlı ortaklığın teşebbüs haline getirilmesinde, ekonomik ihtiyaçlar gözetilir. 3. Teşebbüslerden iktisadi devlet teşekkülü olanlar, bankacılık alanında, sermayelerinin en az %91’inin Devlete ait olması şartıyla anonim şirket şeklinde de kurulabilir. Bu durumda Türk TicaretKanununun 277’nci maddesinde sözü edilen 5 kurucunun bulunması şartı aranmaz, genel kurulu ve denetçileri bulunmaz. 4. Teşebbüslerin sorumlulukları sermayeleri ile sınırlıdır. Teşebbüslerin sermayesi, ilgili bakanlığın talebi üzerine Koordinasyon Kurulunca tespit edilir.
Teşebbüslerin Organları: Madde 5- 1. Teşebbüs organları, yönetim kurulu ve genel müdürlüktür. 2. Yönetim Kurulu, teşebbüsün en yüksek seviyede yetkili ve sorumlu karar organıdır. 3. Genel Müdürlük, teşebbüsün yetkili ve sorumlu yürütme organıdır.
Teşebbüs Yönetim Kurulunun teşkili: Madde 6- Yönetim kurulu bir başkan ve beş üyeden oluşur. 2. Genel müdür yönetim kurulu başkanıdır ve ilgili bakanın teklifi üzerine ortak karar ile atanır. 3. Yönetim kurulu üyelerinden; ikisi ilgili bakanın, biri Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu bakanın, ikisi teşebbüs genel müdür yardımcıları arasından ilgili bakanın teklifi üzerine ortak karar ile atanır. 4. Genel müdürün bulunmadığı hallerde, genel müdürün yönetim kurulu üyeleri arasından görevlendireceği genel müdür vekili yönetim kuruluna başkanlık yapar.
Teşebbüs Yönetim Kurulu Üyelerinin Nitelik ve Şartları: Madde 7- 1. Teşebbüs yönetim kurulu üyeliklerine atanacakların, Devlet memurluğuna atanabilme genel şartlarına sahip, yüksek öğrenim yapmış ve teşebbüsünfaaliyet alanı ile ilgili idari ve mesleki ihtisasa sahipolmaları şarttır. Ancak, ilgili bakanın teklifi üzerine atanan üyelerden birinde idari ve mesleki ihtisasa sahip olma şartı aranmaz. 2. Teşebbüs yönetim kurulu başkan ve üyeleri; başka bir teşebbüste yönetim kurulu üyesi olamaz ve rakip kuruluşlar ile menfaat ilişkisi içinde bulunamazlar. 3. Birinci fıkradaki niteliklere sahip bulunan kamu görevlileri teşebbüs yönetim kurulu üyelerine atanabilirler. Esas görevleri devam etmek üzere atanan yönetim kurulu üyeleri, başka bir teşebbüs, bağlı ortaklık ve denetim kurulu üyesi olarak görev alamazlar.
Teşebbüs Yönetim Kurulu Üyelerinin Görev Süresi: Madde 8- 1. Yönetim kurulu üyelerinin görev süresi üç yıldır. Görev süresi sona erenler tekrar atanabilirler. Atandıkları usule göre görevlerinden alınabilirler. 2. Süre dolmadan üyeliğin boşalması veya üyelik için aranan niteliklerin ve şartların kaybedilmesi halinde, kalan süreyi tamamlamak üzere atama yapılır.
Teşebbüs Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri: Madde 9- Yönetim Kurulunun görevleri ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir. 1. Kanun, tüzük, yönetmelik, kalkınma planı ve yıllık programlar çerçevesinde teşebbüsün gelişmesini sağlayacak kararları almak, 2. Teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklıkların çalışmalarının verimli ve karlı olarak yürütülmesi şartlarını oluşturacak esasları ve işletme politikalarını belirlemek, 3. Teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklıklara ait yıllık program, bilanço ve netice hesapları ile yıllık ve uzun vadeli çalışma programlarına uygun olarak hazırlanan faaliyet raporlarını onaylayarak hazırlanan faaliyet raporlarını onaylayarak ilgili mercilere sunmak, 4. Müesseseler ve bağlı ortaklıklar arasında koordinasyonu sağlayacak kararları almak, 5. Yönetim Kurulunun onayı ile uygulanabilecek yönetim komitesi kararları hakkında, komite kararının teşebbüse ulaşmasını izleyen onbeş gün içinde karar almak, 6. Genel müdürün teklifi üzerine (...) (1), daire başkanları, müessese müdürleri veya benzer görevlere alınacak personeli atamak, 7. Genel müdürlük çalışmalarını izlemek. 8. Teşebbüslerin taşıt alım ve kullanımına ait Koordinasyon Kurulu’nca alınacak kararlarla ilgili uygulama esaslarını belirlemek, 9. Kanun, tüzük ve yönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapmak, 10. Yönetim Kurulları sınırlarını açıkça belirlemek şartıyla yetkilerinden bir kısmını genel müdüre devredebilirler. Ancak; yetki devri yönetim kurulunun sorumluluğunukaldırmaz.
Teşebbüs Yönetim Kurulunun Toplantı ve Karar Yeter Sayısı: Madde 10- Yönetim kurulu, genel müdürün daveti üzerine ayda iki defadan az almamak üzere üye tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve kararlarını üye tamsayısının salt çoğunluğu ile alır. Oylarda eşitlik halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır.
Teşebbüs Genel Müdürlüğü: Madde 11 – Genel müdürlük, genel müdür, Koordinasyon Kurulu Kararı ile belirlenecek sayıda genel müdür yardımcısı ve bağlı alt birimlerden teşekkül eder.
Teşebbüs Genel Müdürü: Madde 12 – (Değişik: 12/5/1989 – KHK – 368/4 md.; mülga: 22/1/1990 – KHK – 399/59 md.)
Teşebbüs Genel Müdürünün Görev ve Yetkileri: Madde 13 – Genel müdürün görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir:
1. Teşebbüsü; kanun, tüzük ve yönetmelik hükümleri ile yönetmelik hükümleri ile yönetimkurulu kararları doğrultusunda yönetmek, 2. Teşebbüsü, idare ve yargı mercilerinde ve üçüncü kişilere karşı temsil etmek yetkisini gerektiğinde devretmek, 3. Genel müdür yardımcıları, daire başkanları, müessese müdürleri veya görevlere alınacak personelin atanmalarını yönetim kuruluna teklif etmek, 4. (Mülga: 15/3/1990 – KHK – 408/5 md.) 5. Teşebbüs sermayesi ile diğer mali kaynakların, verimlilik ve karlılık ilkelerine uygun bir düzen içinde kullanılmasını sağlamak, 6. Kanunların verdiği diğer görevleri yapmak, 7. Genel Müdür, sınırlarını açıkça belirlemek şartıyla yetkilerinden bir kısmını astlarına devredebilir. Ancak; yetki devre Genel Müdürün sorumluluğunu kaldırmaz.
Teşebbüs Genel Müdür Yardımcıları: Madde 14- (Mülga:
22/1/1990 – KHK – 399/59 md.)
İKİNCİ BÖLÜMMüesseseler
Müesseseler ve kuruluşları: Madde 15 – l. ( Değişik: 16/6/1988 – KHK – 331/2 md) Sermayesinin tamamı Devlete ait teşebbüsler, işletmelerini müessese halinde teşkilatlandırabilirler.2. Bir müessese içinde toplanmasında yarar ve gerek görülmeyen işletmeler, Koordinasyon Kurulu kararı ile doğrudan kamu iktisadi kuruluşuna bağlı olarak faaliyetlerini sürdürebilirler. 3. Tekel niteliğindeki mallar, müesseseler veya işletmeler tarafından üretilir. 4. Müesseseler, teşebbüs genel müdürün teklifi ve yönetim kurulunun kararı ile kurulur. 5. (Değişik: 12/4/1990 – KHK – 420/10 md) Müesseseler, statülerinin ticaret sicillerine kayıt ve ilanı ile tüzel kişilik kazanır. 6. Müesseselerin statüsünde, müessesenin ticaret ünvanı,
çalışma alanı, idare merkezi, tahsisi edilmiş sermayesi ve sorumluluğunun
sermayesi ile sınırlı olduğu hususları yer alır. Müesseselerin nitelikleri: 2. Müesseseler, bu Kanun Hükmünde Kararnamede saklı tutulan hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tabidir. 3. Müesseseler, Genel Muhasebe Kanunu ile Devlet İhale Kanunu hükümlerine ve Sayıştay’ın denetimine tabi değildir. 4. Müesseselerin sorumluluğu sermayeleri ile sınırlıdır. Müesseselerin organları: 2. Yönetim Komitesi, müessesenin en yüksek seviyede karar organıdır. 3. Müessese müdürlüğü, müessesenin yetkili ve sorumlu yürütme organıdır. Müessese yönetim komitesinin teşkili: 2. Yönetim komitesinin başkanı müessese müdürüdür. 3. Yönetim komitesinin üyeleri müessesenin üstseviyedeki yöneticileri arasından, teşebbüs genel müdürünün teklifi üzerine yönetim kurulunca atanır. 4. Müessese yönetim komitesi üyeliklerine atanacakların, teşebbüs yönetim kurulu üyelerinin nitelik ve şartlarına sahip olmaları gerekir. Yönetim komitesinin görev, yetki ve toplanması: 2. Yönetim komitesi, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve kararlarını çoğunlukla alır. Oylarda eşitlik halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış olur. 3. Yönetim komitesi, kararlarını karar gününü izleyen günden itibaren on gün içinde teşebbüse gönderir. Müessese Müdürü: 2. Müessese müdürü olarak atanabilmek için, en az dört yıl kamu kurum ve kuruluşlarında olmak üzere toplam asgari sekiz yıl başarı ile çalışmış olmak ve genel müdürde aranan diğer niteliklere sahip bulunmak gerekir. Müessese Müdürünün görev ve yetkileri: Madde 21 – 1. Müessese Müdürü; müesseseyi, kanun, tüzük ve yönetmelik hükümleri ile yönetim kurulu ve yönetim komitesi kararları doğrultusunda yönetir. 2. Müessese müdürü, idare ve yargı mercilerinde ve üçüncü kişilere karşı müesseseyi temsil eder. Temsil yetkisini gerektiğinde devredebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Bağlı ortaklıkların kuruluşu: a) Bir müessesenin bağlı ortaklık haline getirilmesi, b) Teşebbüsün iştiraklerdeki hissesinin %50’nin üstüne çıkması, c) Teşebbüsün sermayesinde % 50’den fazla hisseye sahip olduğu yeni bir şirket kurulması, şeklinde oluşur. 2. Mevcut müesseselerin veya işletmelerin bağlı ortaklık haline getirilmesi Koordinasyon Kurulu, yeni bağlı ortaklıkların kurulması ise Bakanlar Kurulu Kararı ile olur. Bağlı ortaklıklara uygulanacak hükümler: 2. Bağlı ortaklıklar, bu Kanun Hükmünde Kararnamede saklı tutulan hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tabidir. Bağlı Ortaklıkların Yönetim Kurulu, Genel Müdürü ve Atamalar: 2. Bağlı ortaklıkların genel müdürleri ile kamu kesimini temsil en yönetim kurulu üyelerinde, teşebbüs genel müdürü ve yönetim kurulu üyeleri için öngörülen nitelik ve şartlar aranır. 3. Genel müdür, ilgili bakanın teklifi üzerine ortak karar ile atanır. Bağlı ortaklık genel müdürü aynı zamanda yönetim kurulu başkanıdır. 4. Yönetim kurulunun en çok iki üyesi, özel kesimi oluşturan ortakların hisselerinin her %20’si için yönetim kurulunda bir temsilci bulundurma hakkında seçilir. 5. (Değişik: 5/1/1988 – KHK – 308/1 md) yönetim kurulunun genel müdür ile özel kesim temsilcilerinin dışında kalan ve teşebbüsü temsil edecek üyelerinden biri Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu bakan, diğerleri ilgili bakan tarafından atanır. 6. Genel Müdür Yardımcıları Teşebbüs yönetim kurulu tarafından atanır. Bağlı ortaklık denetçilerinin seçimi: 2. Özel kesimi oluşturan hisselerin toplam olarak % 20’yi geçmesi halinde; özel kesimi temsil eden üyeler, kendi aralarında oya katılanların çoğunluğu ile bu kesimi temsilen birüye seçerler. 3. Denetim kurulunun geri kalan 2 üyesinden biri ilgili bakanlık, diğeri Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu bakan ve gerektiğinde üçüncü üye teşebbüs tarafından kendi mensupları arasından veya dışarıdan atanır. 4. Denetçilerde, yönetim kurulu üyesi için gerekli nitelik ve şartlar aranır. Ancak, denetçilerden birinde mesleki ihtisas şartı aranmayabilir. Bağlı Ortaklık Yönetim Kurulunun İbrası: 2. Yüksek Denetleme Kurulunun, bağlı ortaklığa ilişkin raporunu hazırlaması ve en geç Mayıs ayı sonuna kadar bağlı ortaklık ve ilgili teşebbüse göndermesi gereklidir. 3. Bağlı ortaklık genel kurulu en geç Haziran ayının sonuna kadar toplanır ve Yüksek Denetleme Kurulunun raporunu da dikkate alarak kararlarını verir. 4. Genel kurul kararlarına ilişkin tutanak üç işgünü içinde Yüksek Denetleme Kuruluna gönderilir. Yüksek Denetleme Kuruluna gönderilir. Yüksek Denetleme Kurulu, bağlı ortaklık genel kurulunca alınan kararı, ilgili teşebbüs hakkında düzenleyeceği raporda değerlendirir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜMİştirakler
İştiraklerin teşkili ve nitelikleri: 2. Bir anonim şirkete iştirak için teşebbüs veya bağlı ortaklığın şirket sermayesine katılma payının en az %15 olması gerekir. Bu oran ortaklığın sermaye artırması halinde de % 15’den aşağı düşürülemez. 3. Aynı iştirake birden fazla teşebbüs veya bağlı ortaklık katılamaz. 4. Teşebbüs iştiraklerine ait hisse senetlerinin mülkiyeti teşebbüse, bağlı ortaklık iştiraklerine ait hisse senetlerinin mülkiyeti ise bağlı ortaklığı aittir. 5. İştiraklerin teşkilinde, 2983 sayılı Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması Hakkındaki Kanun hükümleri saklıdır. İştiraklerin yönetimi: 2. Teşebbüs ve bağlı ortaklık temsilcileri, teşebbüsün veya bağlı ortaklığın kendi mensupları arasından ve imkan dahilinde iştirakin bulunduğu yere en yakın teşebbüs veya bağlı ortaklık birimi içinde veya dışardan teşebbüs veya bağlı ortaklığın yönetim kurulunun göstereceği adaylar arasından seçilirler. 3. Teşebbüs ve bağlı ortaklık temsilcileri, yönetim kurulu üyesi oldukları hakkında anonim şirketin faaliyetleri ve mali durumu hakkında, tüzükte belirtilen esaslara göre, teşebbüs veya bağlı ortaklığa bilgi vermekle yükümlüdürler. 4. Teşebbüs veya bağlı ortaklık, Türk Ticaret Kanunu gereğince ortakların haiz oldukları bütün haklara sahiptir. Bu haklar temsilcinin varlığı ileri sürülerek kayıtlanamaz. 5. Her teşebbüs ve bağlı ortaklığa ait iştiraklerin bilanço ve netice hesapları, teşebbüs ve bağlı ortaklıkların yıllık faaliyet raporlarına eklenir.
Mali Hükümler, Tasfiye ve Denetim
BİRİNCİ BÖLÜM Teşebbüslere ait Mali Hükümler
Teşebbüs plan, program ve bütçesi: 2. Teşebbüslerin yatırım ve finansman programlarının hazırlanma şekli, Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu bakanlık tarafından, Devlet Planlama Teşkilatı’nın ve Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun görüş onayına sunulur. 3. Teşebbüslere ait yıllık genel yatırım ve finansman programı, takvim yılı başından en az yetmişbeş günönce Bakanlar Kurulunca karara bağlanır. 4. Teşebbüslerin işletme bütçeleri, her hesap dönemi için, yıllık genel yatırım ve finansman programındaki hedefler onaylanır. İlgili bakanlık, gerekli hallerde daha uzun devreler için işletme bütçeleri hazırlanmasını isteyebilir. 5. Teşebbüslerin yatırım ve finansman programlarında değişiklik yapılması halinde, bu değişikliğe uygun olarak işletme bütçelerinde de gerekli düzeltmeler yapılır. 6. Kesinleşen yıllık genel yatırım ve finansman programlarının birer örneği; Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu bakanlığa, Devlet Planlama Teşkilatına, Başbakanlık YüksekDenetleme Kuruluna ve ilgili bakanlıklara, işletme bütçeleri ise teşekküllerce ilgili bakanlığa ve Başbakanlık Yüksek Denetleme Kuruluna gönderilir. Teşebbüs yatırım projelerinin hazırlanması: 2. Yatırım projelerinin hazırlanmasında aşağıdaki hususlara uyulur: a) Devlet Yatırım Bankası, proje hazırlıklarında teşebbüslere yardım eder. b) Hazırlanan projeler, takvim yılı başından yedi ay önce ilgili bakanlığa ve Devlet Planlama Teşkilatına gönderilir. c) İlgili bakanlık, projeler üzerinde gerekli incelemeleri yaparak, bunları yıllık yatırım ve finansman programına dahil edilmek üzere aynı yılın Haziran ayı sonuna kadar Devlet Planlama Teşkilatı’na ve Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu bakanlığa gönderir. 3. Projesi hazır olmayan yatırıma başlanmaz. 4. Bakanlar Kurulunca teşebbüslere kendi imkanlarıyla karşılayamayacakları yatırım görevi verildiği takdirde, bu görevlere ilişkin ve öz kaynaklardan karşılanması gereken kısım, devlet Bütçesinden sermaye olarak yılı içinde karşılanır. Teşebbüs küçük tamamlama, İdame ve yenileme yatırımları: 2. İdame ve yenileme yatırımları, yönetim kurulunun kararı ile yapılır ve durum, gerekçesiyle birlikte kararı izleyen onbeş gün içinde ilgili bakanlığa, Devlet Planlama Teşkilatına ve Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu’na bildirilir. Teşebbüslerin yatırım ve finansman programları: Madde 32 – 1. Teşebbüslere ait uzun vadeli veya yıllık genel yatırım ve finansman programlarının hazırlanmasında, finansman imkanları ve teşebbüslerin yatırım kapasiteleri gözönünde tutulur. 2. Teşebbüslere ait uzun vadeli yatırım ve finansman programları, ilgili bakanlığın incelemesinden geçtikten sonra Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı’na ve Devlet Planlama Teşkilatına gönderilir. 3. Yıllık genel yatırım ve finansman programı Devlet Planlama Teşkilatı tarafından Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının da görüşü alınarak hazırlanır. Teşebbüslerin muhasebe sistemleri: 2. Bankalar ve sigorta şirketleri dışındaki teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklıklarda “İktisadi Devlet Teşekkülleri Tekdüzen Muhasebe Sistemi” uygulanır. Bu sistemin belirlediği esaslar dışında özel hukuk hükümlerine bağlı kalınır. 3. Teşebbüslerin hesap dönemi takvim yılıdır. Teşebbüslerin bilançoları, netice hesapları ve faaliyet
raporları: 10. Faaliyet raporları, yıllık ve uzun vadeli çalışma programlarına uygun olarak düzenlenir. Bu raporlar, dönem çalışma sonuçlarının program ve bütçelerle mukayesesini, bütçe ve programlarda öngörüldüğü halde gerçekleştirilmeyen işlerin sebeplerini ve bunlara ilişkin iktisadi ve mali analizleri kapsar. 11. Bilanço ve netice hesapları, teşebbüslerin Türkiye Büyük Millet Meclisi’nce denetlenmesi ve onaylanmasından sonra, Resmi Gazetede yayımlanır. Teşebbüslerin fiyat ve tarifeleri: 11. Üretilen mal ve hizmetlerin fiyatları, gerektiğinde Bakanlar Kurulunca tespit edilebir. 12. Bakanlar Kurulunca tespit olunan fiyatlar maliyetlerin altında bulunduğu takdirde a) Zarar ile birlikte, mahrum kalınan kar ait olduğu veya ait olduğu yılı izleyen yılın genel bütçesine konulacak ödenekle karşılanır. b) Mahrum kalınan kar miktarı, mal ve hizmetin satış maliyeti üzerinden %10 kar payı tahukkuk ettirilerek belirlenir. c) Zararın miktarı, ilgili bakanlık ve Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığınca teşebbüs muhasebe kayıtları esas alınarak birlikte tespit edilir. 13. Teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklıklara konuları ile ilgili olarak Bakanlar Kurulunca görev verilebilir. Gerektiğinde bu görev için yapılacak ödeme miktarı Bakanlar Kurulu Kararında belirtilir. Bu görevden doğan zarar ve mahrum kalınan kar yukarıdaki esaslardahilinde Hazinece karşılanır.
|