|
Kanun Numarası : 3346
Kabul Tarihi : 2/4/1987
Yayımlandığı R. Gazete : Tarih: 9/4/1987
Sayı: 19426
Yayımlandığı Düstur :
Tertip: 5 Cilt: 26 Sayfa:
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Madde 1 - Bu Kanunun amacı,kamu iktisadi teşebbüslerinin Türkiye Büyük Millet Meclisince
kuruluş amaçlarına göre denetlenmesine dair usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 - Ödenmiş sermayesinin yarısından fazlası kamu tüzelkişilerince sağlanmış
olan kurumlar ile bu kurumların ödenmiş sermayesinin yarısından fazlasını
sağlamış oldukları diğer kurumlar ve yukarıda sayılanlardan olmamakla
beraber kendilerine bazı kamu yetki ve görevleri verilmiş olup galip
vasıfları bu kamu hizmetlerini yürütmek olan ve kamu kurumu niteliğindeki
meslek kuruluşlarından olmayan
özel kanunlara tabi kurumlar ve İller Bankası, bu Kanunla konulan dene-
time tabidirler.
Mahalli idarelerin ve kamu kurumu niteliğindeki
meslek kuruluşlarının,öden-miş sermayesinin yarısından fazlasını sağladıkları
kurumlar ile bu kurumların ödenmiş sermayesinin yarısından fazlasını
sağladıkları kurumlar (...)(1) bu Kanunla konulan denetime tabi değildirler.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kamu İktisadi Teşebbüsü sayılmaz.
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası ile (...)(1) bu Kanunla konulan denetime
tabi değildir. Sözü geçen bankaların Türkiye Büyük Millet Meclisince
denetlenmesi Anayasanın 162 nci maddesinde söz konusu milli bütçenin
incelenmesi yoluyla yapılır.
İKİNCİ BÖLÜM
Kamu İktisadi Teşebbüsleri
Komisyonu Komisyonun kuruluşu
Madde 3 - Kamu İktisadi Teşebbüslerinin Türkiye Büyük Millet Meclisince denetlenmesini
sağlamak üzere, Türkiye Büyük Millet Meclisince seçilecek 35 milletvekilinden
oluşan Türkiye Büyük Millet Meclisi Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu
kurulmuştur. Bu Komisyon üyelikleri için, bir yasama döneminde iki seçim
yapılır. İlk seçilenlerin görev süresi iki, ikinci devre için seçilenlerin
görev süresi üç yıldır.
Türkiye Büyük Millet Meclisinde mevcut
siyasi parti grupları ve siyasi parti grubu mensubu olmayanlar, Meclisteki
sayılarının - boş üyelikler hariç - üye tamsayısına nispet edilmesiyle
bulunacak yüzde oranına uygun olarak Komisyonda temsil edilirler. Siyasi parti grubu mensubu
olmayanların temsili siyasi parti gruplarının
temsilini engelleyecekse,siyasi parti grupları herhalde kendilerine
düşen sayıları aşmamak şartıyla tercih olunur.
Komisyona Başkan,Başkanvekili,Sözcü ve Katip seçimi
Madde 4 - Türkiye Büyük Millet Meclisi Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu,
dönem başında iki yasama yılı için bir başkan, bir başkanvekili,bir
sözcü vebir de katip seçer.İkinci devre için seçilenlerin görev süresi
üç yıldır.
Altkomisyonların ve raportörlerin seçimi
Madde 5 - Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu Başkanı,Komisyonun tasvibini almak
suretiyle kamu iktisadi teşebbüslerinin durumunu incelemek üzere raportörler
seçebilir ve alt komisyonlar kurabilir. Altkomisyonlar da,ilk devre
için iki, ikinci devre için üç yıl görev yaparlar. Başkan, başkanvekili,
sözcü ve katip altkomisyonlarda
lüzumu halinde görev alabilirler.
Komisyonun toplantı ve karar yetersayısı
Madde 6 - Türkiye Büyük Millet Meclisi Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu,
üye tamsayısının en az üçte biri ile toplanır ve toplantıya katılanların
salt çoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiç bir şekilde
üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kamu İktisadi Teşebbüslerinin
Denetlenmesi
Komisyonun İnceleme
Usulleri
Madde 7 - Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu,Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun
raporlarıyla Başbakanlığın sevkedeceği diğer raporları ve varsa kendisince
tespit edilen konuları inceler.Her teşebbüsün bilançosu ile netice hesaplarını
kapsaması gereken bu raporlar;ilgili bakanlıkların görüşleri ve denetlenen
kuruluşların cevapları ile birlikte,en geç ertesi yılın Aralık ayı sonuna
kadar Başbakanlıkça,Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulur.
Başkanlığa sunulan raporlar,üç gün içinde
Komisyona havale edilir.Komisyon, incelemelerini,raporun kendisine havale
edilmesinden itibaren doksan gün içinde tamamlar. Komisyon ve altkomisyonlar,denetleyecekleri
kuruluşların durumunu,ulusal ekonomiye faydalı olabilmeleri için özerk
bir tarzda,ekonominin kuralları ve ekonomik gerekler dahilinde,verimlilik
ve karlılık ilkeleri doğrultusunda yönetilerek, kuruluş amaçlarına ulaşmalarını
teminen;faaliyetlerinin mevzuata, uzun
vadeli kalkınma planına ve planın uygulama programlarına uygunluğu yönlerinden
inceler.
Türkiye Büyük Millet Meclisinin denetimine
tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ile bu kamu iktisadi teşebbüslerinin
iştirakiyle kurulan diğer kamu kuruluşlarının denetimi, üst teşebbüsün
denetimi ile bir arada yapılır.Değişik kamu kuruluşlarının iştirakiyle
kurulmuş olan böyle bir teşebbüsün hangi üst teşebbüsle
bir arada denetime tabi tutulacağı hususunda esas,ödenmiş iştirak
miktarı üstünlüğüdür. Bu miktarlar eşitse,bu husus, Komisyonca karara
bağlanır. İnceleme ve değerlendirme,esas olarak dosya üzerinde yapılır.Komisyonun
çalışmaları sırasında denetlenen kuruluşların yöneticileri ve ilgili
bulundukları bakanlık temsilcileri ile Devlet Planlama Teşkilatı,Hazine
ve Dış Ticaret Müsteşarlığı,Başbakanlık
Yüksek Denetleme Kurulu yetkilileri bulunur ve gerekirse dinlenir. Komisyon Başkanı,gerekli gördüğünde altkomisyonlar
eliyle, kuruluşlarda yerinde inceleme yaptırır.
Merkezleri Başkentten başka bir yerde
bulunan kamu iktisadi teşebbüslerinin denetimi için raportörler veya
altkomisyonların en fazla onbeş gün süreyle Ankara dışına gitmelerine
Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonunca karar verilebilir. Bu karar,gerekli
yolluğun tahakkuku için Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bir
yazı ile bildirilir.
Altkomisyonlar ve raportörler,inceleme
sonuçlarını Komisyon Başkanına sunarlar. Komisyon, altkomisyonların
ve raportörlerin raporlarını,Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu raporları ve ilgili kuruluş
ve bakanlıkların görüşleriyle birlikte ele alarak,kuruluşların durumlarını
yeniden inceler ve bunların bilanço ve netice hesaplarını tasvip ederek
yönetim kurullarının ibra edilmesine veya bilanço ve netice hesaplarını
tasvip etmeyerek yönetim kurullarının ibra edilmemesine gerekçeli olarak
karar verir.
Komisyonun, bütün kamu iktisadi teşebbüslerini
kapsaması gereken,tasvibe ve genel görüşmeye sunulan raporları basılıp
Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerine dağıtılır,dağıtım tarihindeki
Türkiye Büyük Millet Meclisi tutanağına eklenir ve Hükümete iletilir.
Komisyon raporunun kesinleşmesi
Madde 8 - Dağıtılan rapora; siyasi parti grupları,20 milletvekili veya Hükümet
dağıtım tarihinden itibaren 15 gün içinde itiraz edebilir.Bu süre içinde
itirazda bulunulmazsa,Komisyon raporu kesinleşir. İtiraz,incelenen kuruluşlardan
hangilerinin bilanço ve netice hesaplarına yapılacaksa; gerekçe ğösterilerek ve yazılı
olarak Komisyon Başkanlığına bildirilir. İtiraz olunan raporlar, Komisyonca
itiraz süresinin bitiminden itibaren en
çok 30 gün içinde itiraz olunan hususlara dair Komisyonun görüşü
ile birlikte Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına sunulur. Bu raporlar,Genel Kurulda öncelikle
görüşülür.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu
raporu hemen gündemine alır ve 20 gün içerisinde bu rapor üzerinde genel
görüşme açar,genel görüşme en çok 15 gün sürer.Bu genel görüşme sonunda
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu, bilançolarla netice hesaplarını
tasvip etmek suretiyle kamu iktisadi teşebbüslerinin yönetim kurullarının
ibra edilmesini karara bağlar veyahut bilançolarla netice hesaplarını
tasvip etmemek suretiyle kamu iktisadi teşebbüslerinin yönetim kurullarının
ibra edilmesini reddeder.
Genel görüşmeye tabi olan kuruluşlar
Madde 9 - 2 nci maddenin birinci fıkrası hükmüne tabi olup da, genel kurulları
Türk Ticaret Kanununa veya özel kanunlarına tabi şirket ve kurumlar
hakkında da, 7 ve 8 inci madde hükümleri uygulanır. Ancak, bunların
bilanço ve netice hesaplarıyla ilgili olarak Komisyonda,yine bilanço
ve netice hesapları ile bunlar hakkında Komisyonca,hazırlanan raporlarla
ilgili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda herhangi
bir oylama yapılamaz ve bunların yönetim kurullarının ibra edilmesi
veya edilmemesi hususunda karar verilemez; bu raporlar,sadece genel
görüşme konusu olur.
Kararların yayımlanması
Madde 10 - Komisyonca karara bağlanıp süresi içinde kesinleşen veya itiraz üzerine
Genel Kurulca tasvip edilen veya edilmeyen bilançolarla netice hesapları
veya mali durumları gösteren tablolar ibra edilme veya edilmeme kararı
ile birlikte Resmi Gazete'de yayımlanır.
İbra etmeme kararlarının ilgili mercilere bildirilmesi
Madde 11 - İbra edilmeyen kuruluşların sorumluları hakkında genel hükümlere göre
adli kovuşturma veya işlem yapılabilmesi için karar,Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığınca,Başbakanlığa ve ilgili adli mercie bildirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Fonların Denetlenmesi
Denetim Usulü
Madde 12 - (İptal: Anayasa Mah. 28.1.1988 tarih ve E.1987/12, K.1988/3 sayılı
Kararı ile.Bu karar 7.4.1989 tarihinde yürürlüğe girecektir.)
BEŞİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Uygulanacak İçtüzük
Madde 13 - Türkiye Büyük Millet Meclisi Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonunun
ve altkomisyonlarının çalışmalarında,bu Kanunda sarahat olmayan hallerde,Türkiye
Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü hükümleri uygulanır. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanı,Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü
gereğince komisyonlar üzerinde haiz olduğu denetleme yetkisine
bu Komisyon içinde haizdir.
Yürürlükten kaldırılan kanunlar
Madde 14 - 12/5/1964 tarihli ve 468 numaralı Kamu İktisadi Teşebbülerinin Türkiye
Büyük Millet Meclisince Denetlenmesinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun
ile ek ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde - Denetimleri bu Kanunun 2 nci maddesinin son fıkrası hükümlerine tabi
kuruluşların henüz sonuçlanmamış, önceki yıllara ilişkin faaliyetlerinin
denetimleri de bu Kanun hükümleri dairesinde yapılır.
Yürürlük
Madde 15 - Bu Kanun yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 16 - Bu Kanunun; Yasama Organıyla ilgili hükümlerini Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanı, diğer hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
(1) Bu aralardaki ibareler 28.1.1988 tarih ve E. 1987/12, K. 1988/3
sayılı Anayasa Mahkemesi Kararı ile iptal edilmiş olup,bu karar 7.4.1989
tarihinde yürürlüğe girecektir.
|
