Kanun Hük. Kararname’nin Tarihi: 22/1/1990 No:
399
Yayınlandığı R.G Tarihi : 29/1/1990 No:
20417 (Müker.)
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç ve Kapsam
Madde 1 – Bu Kanun Hükmünde Kararname, 233 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı
ortaklıkları personelini hizmete alınmalarını, görev ve yetkilerini,
niteliklerini, atanma, ilerleme, yükselme, hak ve yükümlülükleriyle
diğer özlük haklarını düzenler.
(1) Bu Kanun Hükmünde Kararnamede sözü edilen 1
sayılı cetvelde gösterilen kadrolar 29/1/1990 tarih ve Mükerrer 20417
sayılı Resmi Gazete’deyayımlanmıştır. Sözkonusu cetvelde yapılan
değişiklikler ile kadroları iptal ve ihdas edilen kuruluşları bu KHK’nin
sonundaki listede gösterilmiştir.
Temel İlkeler
Madde 2 – Bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi personelin
hizmet şartlarına, statülerine, hak, yükümlülük ve sorumluluklarına
ilişkin esas ve usullerin belirlenmesinde;
a) İşin gerektirdiği nitelikleri haiz elemanların işe alınması
ve işin gereğine uygun olarak yetiştirilmesi,
b) Verimlilik ve karlılık ilkelerine bağlı olarak maliyet bilinci
içinde çalıştırılması,
c) Çalıştığı kuruluşta göreve devamını özendirecek bir özlük
hakları sisteminin gerçekleştirilmesi,
d) Yaratıcılığı, girişimciliği, başarı ve çabasının maddi ve manevi
olarak değerlendirilmesinin teşviki,
İlkeleri göz önünde bulundurulur.
İstihdam Şekilleri
Madde 3 –
a) Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda hizmetler memurlar, sözleşmeli
personel ve işçiler eliyle gördürülür.
b) (Değişik: 5/3/1992 – 3771/1 md) Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda,
devlet tarafından tahsis edilen kamu sermayesinin karlı, verimli ve
ekonominin kurallarına uygun bir şekilde kullanılmasında bulunduğu
teşkilat, hiyerarşik kademe ve görev unvanı itibariyle kuruluşunun
karlılık ve verimliliğini doğrudan doğruya etkileyebilecek karar alma,
alınan kararları uygulatma ve uygulamayı denetleme yetkisi verilmiş asli
ve sürekli görevler genel idare esaslarına göre yürütülür. Teşebbüs ve
bağlı ortaklıkların genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken asli
ve sürekli görevleri; genel müdür, genel müdür yardımcısı, teftiş kurulu
başkanı, kurul ve daire başkanları, müessese, bölge, fabrika, işletme ve
şube müdürleri, müfettiş ve müfettiş yardımcıları ile ekli 1 sayılı
cetvelde kadro unvanları gösterilen diğer personel eliyle gördürülür.
Bunlar hakkında bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen hükümler
dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanun hükümleri uygulanır.
c) (b) bendi dışında kalan sözleşmeli personeli, teşebbüs ve bağlı
ortaklıkların genel idare esasları dışında yürüttükleri hizmetlerinde bu
Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen hukuki esaslar çerçevesinde
akdedilecek bir sözleşme ile çalıştırılan ve işçi statüsünde olmayan
personeldir. (Bunlar bu Kanun Hükmünde Kararnamede sözleşmeli personel
olarak geçecektir.) Sözleşmeli personel işin niteliğine göre yılın veya
günün belirli sürelerini kapsamak üzere kısmi zamanlı da istihdam
edilebilir.
d) Memurlar ve sözleşmeli personel toplu iş sözleşmeleri kapsamına
alınamaz ve bunlara toplu işsözleşmeleriyle veya toplu iş sözleşmeleri
emsal alınarak hiçbir aynı ve akdi menfaat sağlanamaz.
e) İşçiler bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi değildir.
İKİNCİ BÖLÜM
Personel İhtiyacı, Atama ve İşe Alma
Personel İhtiyacı
Madde 4 – Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununatabi olarak istihdam edilecek personelin kadro, unvan
derece ve sayıları ekli 1 sayılı cetvelde gösterilmiştir. Sözleşmeli
statüde istihdam edilecek personele ait pozisyonların unvan ve sayıları
Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilir. Yeni kadro ve pozisyonların
ihdası ile ihdas edilmiş kadro ve pozisyonların iptal ve değişiklikleri
Bakanlar Kurulu ile yapılır.
Atama
Madde 5 – Teşebbüs genel müdürü ve genel müdür yardımcısı
kadrolarına ilgili Bakanın teklifi üzerine ortak kararla atama yapılır.
(...) (1) 1 sayılı cetvelde yer alan diğer kadrolara yönetim kurulu
kararı ile atama yapılır. Yönetim kurulları buyetkilerini sınırlarını
açıkça belirlemek kaydıyla devredebilirler.
Birinci fıkra uyarınca
yapılacak atamalarda teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda sözlemeli (...) (2)
statüde geçen hizmetler memur statüsünde geçmişgibi
değerlendirilir.
İşe Alma
Madde 6 – Sözleşmeli personel yönetim kurulu kararı ile işe
alınır. Yönetim Kurulları bu yetkilerini, sınırlarını göstermek
suretiyle devredebilirler. Sözleşmeli personel ile akdedilecek
sözleşmeler Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak yönetmelikle
tespit edilecek tip sözleşme çerçevesinde ve takvim yılı itibariyle
yıllık olarak düzenlenir.
(1)
Bu fıkranın ikinci cümlesi, Anaya Mahkemesinin 4/4/1991 tarih ve E.
1990/12, K. 1991/7 sayılı kararıyla iptal edilmiş olup, mezkür Karar
13/8/1991 tarihinden başlamak üzere 6 ay sonra yürürlüğe girmiştir.
(Bkz. R.G. 13/8/1991 – 20959 )
(1)
(2) Bu fıkrada yer alan “... veya kapsam dışı...” ibaresi, Anayasa
Mahkemesinin 4/4/1991 tarih ve E. 1990/12, K. 1991/7 sayılı Kararıyla
iptal edilmiştir. (Bkz. R.G. 13/8/1991 – 20959)
İlk defa açıktan işe alınacak sözleşmeli personel ile 6 aylık
sözleşme yapılır. Bunların müteakip sözleşmeleri ile yıl içinde memur
statüsünden sözleşmeli statüye geçenlerin sözleşmeleri bir kereye mahsus
olmak üzere cari yıl sonuna kadar yapılır.
Sözleşmeli personelin, sözleşme süresi içinde görev yeri veya ünvanının
değişmesi halinde sözleşme yeniden düzenlenir.
İşe Alınacaklarda Aranacak Şartlar:
Madde 7 – Sözleşmeli olarak işe alınacak personelin;
a)
a) Kamu haklarından mahrum bulunmamaları,
b)
b) 18 yaşını tamamlamış olmaları,
c)
c) Taksirli suçlar hariç olmak üzere, ağır hapis veya 6 aydan fazla
hapis veyahut uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen
suçlarla, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık,
sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı
veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak
kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat
karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü
bulunmamaları,
d)
d) Görevlerini yapmalarına engel olabilecek akıl hastalığı veya
vücut sakatlığı ile özürlü olmamaları,
e)
e) En az ortaokul mezunu olmaları, gerekir.
Ancak, ortaokul mezunları arasından personel temininin mümkün olamaması
halinde ilkokulu mezunlarının da istihdamı mümkündür.
Sözleşmeli statüde çalıştırılacak personelde aranılacak diğer özel
şartlar teşebbüs veya bağlı ortaklık yönetim kurullarınca çıkarılacak
bir yönetmelikle tespit olunur.
Sınav
Madde 8 –Sözleşmeli personel, iş gereklerine uygun
olarak yarışma ve yeterlik veya sadece yeterlik sınavı tabi tutulmak
suretiyle işe alınır. Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda, memur statüsünden
sözleşmeli statüye, sözleşmeli statüden memur statüsüne geçenlerle
mecburi hizmetle yükümlü bulunanlar ayrıca sınava tabi tutulmazlar.
Sınav konuları, sınavın şekli ve sınav komisyonunun teşkili ile
sınava ilişkin diğer hususlar teşebbüs veya bağlı ortaklık yönetim
kurulları tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle tespit edilir.
Görev ve Yer Değişikliği
Madde 9 – Sözleşme süresi içerisinde hizmet şartlarına göre
sözleşmeli personelin görevi veya görev yeri değiştirilebilir.
Sözleşmeli personelin daha üst bir göreve getirilmesi için bu görevin
gereklerini taşıması, boş bir pozisyonun bulunması ve sicil ve başarı
değerlemesinin A veya B düzeyinde olması gerekir.
Görev veya görev yeri değişikliklerinde yeni görev yerine hareket ve
işe başlama süresi aynı yerde göreve başlayacakları için tebliği izleyen
gün, başka yerdeki göreve başlayacakları için 5 gündür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Personelin Ödev ve Sorumlulukları
Tarafsızlık
Madde 10 – Sözleşmeli personel, herhangi bir siyasi parti, kişi veya
zümrenin yararını veya zararını hedef tutan bir davranışta bulunamaz.
Görevini yerine getirirken dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi
inanç, din ve mezhep gibi ayırım yapamaz; (Ek: 5/2/1992 – 3771/2 md)
hiçbir şekilde siyasi ve ideolojik amaçlı beyanda bulunamaz ve bu çeşit
eylemlere katılamaz.
Teşebbüs Personelinin Yükümlülük ve
Sorumlulukları
Madde 11 – Teşebbüs ve bağlı ortaklıkların genel müdür,
müessese müdürü, yönetim ve danışma kurulu veya yönetim komitesi üyeleri
ile her çeşit personeli;
a) Teşebbüs ve bağlı ortaklıklara verilen sermayeyi ve sağlanan
diğer kaynakları verimlilik ve karlılık esaslarına göre kullanmak ve
değerlendirmek hususunda gereken gayret ve basireti göstermekle sorumlu
ve yükümlü olup, görevleri ile ilgili olarak mensup oldukları teşebbüs
ve bağlı ortaklığa verdikleri zarardan dolayı özel hukuk hükümlerine
tabidirler.
a)
b) ,(c) (iptal: Ana. Mah.nin 4/4/1991 tarih ve E. 1990/12, K.
1991/7 sayılı kararıyla)
b)
b) (iptal: Ana. Mah.nin 464/1991 tarih ve E. 1990/12, K. 1991/7
sayılı kararıyla; yeniden düzenleme: 5/2/1992 – 3771/3 md) Teşebbüslerin
ve bağlı ortaklıkların paralarına ve para hükmündeki evrak ve
senetlerine ve diğer mevcutlarına karşı işledikleri suçlar ile bilanço,
tutanak, rapor ve benzeri her türlü belge ve defterleri üzerinde
işledikleri suçlar ile ifa ettikleri görevlerinden doğan suçlardan
dolayı memur sayılarak haklarında Türk Ceza Kanununun 2 nci kitap üçüncü
ve altıncı baplarındaki hükümler uygulanır.
c)
c) (İptal: Ana. Mah.nin 4/4/1991 tarih ve E.1990/12, K. 1991/7
sayılı kararıyla; yeniden düzenleme: 5/2/1992 – 3771/3 md) Görevlerini
yaptıkları sırasında öğrendikleri gizli bilgileri, görevden ayrılmış
olsalar bile, yetkili amirin izni olmadan açıklayamazlar. Aksi halde
haklarında Türk Ceza Kanununun 229’uncu maddesi hükümleri uygulanır.
d)
d) Görevleri sırasında veya görevleri dolayısıyla işledikleri iddia
olunan suçlardan dolayı teşebbüs genel müdürü ve yönetim kurulu üyeleri
hakkında takibat yapılabilmesi için ilgili Bakanın izni alınması
şarttır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Genel Haklar
Sosyal Güvenlik
Madde 12 – Sözleşmeli statüde istihdam edilecek personel,
5434 sayılı T.C Emekli Sandığı Kanununa tabidir.
Çekilme
Madde 13– Sözleşmeli personel, bu Kanun Hükmünde Kararname
ile sözleşmesinde belirtilen şartlarla görevinden çekilme hakkına
sahiptir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yasaklar
Sendikal Faaliyet ve Grev Yasağı
Madde 14 – Sözleşmeli personelin herhangi bir
sendikaya üye olması, sendikal faaliyette bulunması, grev kararı
vermesi, bu yolda propaganda yapması, herhangi bir greve veya grev
teşebbüsüne katılması, desteklemesi veya teşvik etmesi yasaktır.
Başka İş ve Hizmet Yasağı
Madde 15 – Teşebbüs ve bağlı ortaklıkların genel müdür,
müessesesi müdürleri ile yönetim kurulu ve yönetim komitesi üyeleri ve
her çeşit personeli bu Kanun Hükmünde Kararnamede öngörülen haller
dışında başka bir işle meşgul olamazlar.
Birinci fıkrada sayılanlar;
a)
a) Anonim şirketler hariç olmak üzere, çalıştıkları kuruluşların
faaliyet konusunda giren mal ve hizmetlerin istihsal ve ticareti ile
uğraşan şirketlere ortak olamazlar. Bunların eşleri ile reşit olmayan
çocukları da aynı yasaklara tabidir.
b)
b) Teşebbüs yönetim kurulunun muvafakatı üzerine teşebbüs veya
bağlı ortaklıkların iştiraklerinin yalnız birisinde olmak kaydıyla
bulundukları yerdeki, uygun aday bulunamaması halinde başka yerdeki
iştiraklerin yönetim kurulu üyeliğine, denetçiliğine ve tasfiye kurulu
üyeliğine getirilebilirler.
İlgili Bakanlık personeli de, kendi görevlerine ek olarak bakanın
izni ile, teşebbüs genel müdürü tarafından, bu fıkrada adı geçen
görevlere atanabilirler.
Aşağıda gösterilen iş ve hizmetler bu maddede öngörülen iş ve hizmet
yasağının kapsamı dışındadır.
a) Esas görevlerine halel gelmemesi ve teşebbüs genel müdürü veya
yetki vereceği diğer amirlerin uygun görmesi şartıyla, her türlü eğitim
ve öğretim faaliyetlerinde görev alınması,
b)Kanunla kurulmuş sosyal güvenlik kuruluşları, kamu kurumu
niteliğini haiz kuruluşlar, teşebbüsün faaliyetleri ile ilgili sosyal ve
mesleki nitelikteki kuruluşların yönetim, denetim ve istişare
organlarında görev alınması,
c)
c) Kişiler, kurum ve kuruluşlarca, görevleri dolayısıyla teşebbüs
ve bağlı ortaklık personeli aleyhine açılan davalarda, teşebbüs genel
müdürünün uygun görmesi şartıyla görevlendirilecek avukatlarca savunma
yapılması,
d)
d) Bilirkişilik ve hakemlik gibi kanunlardan doğan görevler.
Kısmi zamanlı olarak istihdam edilen sözleşmeli personelin hangi iş
veya hizmetleri yapamayacağı sözleşmelerinde belirtilir.
Bu madde hükümlerine aykırı hareket edenlerin
sözleşmeleri fesh edilir.
Hediye Alma ve Menfaat Sağlama Yasağı
Madde 16 – Sözleşmeli personelin, doğrudan doğruya veya aracı eliyle
hediye istemesi ve görevi sırasında olmasa dahi menfaat sağlama amacı
ile hediye kabul etmesi ve iş sahiplerinden borç para istemesi ve alması
yasaktır.
Basına Bilgi veya Demeç Verme Yasağı
Madde 17 – Sözleşmeli personel, göreviyle ilgili konularda
basına, haber ajanslarına veya radyo ve televizyon kurumlarına yetkili
amirlerinin izni olmadan bilgi veya demeç veremez.
Siyasi Faaliyet Yasağı
Madde 18 – (İptal: Ana. Mah’nin. 4/4/1991 tarih ve E.
1990/12, K.1991/7 sayılı kararıyla; yeniden düzenleme: 5/2/1992-3771/4
md) Teşebbüs ve bağlı ortaklıkların bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi
personeli siyasi faaliyette bulunamaz ve siyasi partilere üye olamazlar.
Toplu Eylem ve Hareketlerde Bulunma
Yasağı
Madde 19 –Sözleşmeli personelin, teşebbüs veyabağlı
ortaklığın hizmetlerini aksatacak şekilde kasıtlı olarak birlikte
çekilmeleri veya görevlerine gelmemeleri veya göreve gelipte hizmetlerin
yavaşlatılması veya aksatılması sonucunu doğuracak eylem ve hareketlerde
bulunmaları, toplu olarak söz veya yazı ile müracaat ve şikayetleri
yasaktır.
ALTINCI BÖLÜM
Çalışma Saatleri ve
İzinle
Çalışma Saatleri
Madde 20 – Sözleşmeli personelin, haftalık çalışma süresi
40 saattir. İş ve işyerinin çalışma şartları dikkate alınarak tatil ve
çalışma günleri, günlük çalışmanın başlama ve bitme saatleri ile günün
24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerdeki çalışma şekillerinin
tespitine teşebbüs veya bağlı ortaklıkların yönetim kurulları
yetkilidir.
Yıllık İzin
Madde 21 – Sözleşmeli personelden hizmeti 10 yıla kadar
olanlara (10 yıl dahil) yılda 20 gün, 10 yıldan fazla olanlara yılda 30
gün ücretli izin verilir. Yıllık izin verilmesine esas hizmetin
tesbitinde kamu kurum ve kuruluşlarında geçen fiili hizmet süreleri ile
askerlik hizmeti gözönüne alınır. Bu şekilde hizmet süresi bir yıldan az
olankar ile kısmi zamanlı istihdam edilenlerden bir yıldan az süreli
sözleşme yapılanlara ( yıl içinde memur statüsünden sözleşmeli statüye
geçirilenler hariç) yıllık izin verilmez.
Yıllık izinler, teşebbüs veya bağlı ortaklığın uygun bulacağı
zamanlarda toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir. Bir
sözleşme döneminde kullanılmayan izinlerin müteakip sözleşme döneminde
kullanılması mümkün değildir.
Mazet İzni
Madde 22 – Sözleşmeli personele isteği üzerine, kendisinin
veya çocuğunun evlenmesi, annesinin, babasının, eşinin, çocuğunun veya
kardeşinin ölümü halinde ve her olay için 5 gün ücretli mazeret izni
verilir. İhtiyat olarak silah altına alınanlar terhis oluncaya kadar
ücretli izinli sayılırlar. Belirtilen bu haller dışında mazereti
sebebiyle sözleşmeli personele bir sözleşme döneminde 10 gün ücretli
izin verilebilir. Zaruret halinde ücret ödenmemek şartıyla 10 gün daha
mazeret izni verilmesi mümkündür.
Hastalık ve Doğum İzni
Madde 23 – Sözleşmeli personelin hastalık izinleri ile
ücretli veya ücretsiz doğum izinleri hakkında kadroları ekli 1 sayılı
cetvelde gösterilen personelin tabi olduğu hükümler uygulanır.
Muvazzaf Askerlik
Madde 24 – Muvazzaf askerlik görevini ifa için görevinden
ayrılan sözlemeli personel askerlik hizmetinin bitiminden itibaren 1 ay
içinde başvurduğu takdirde teşebbüs ve bağlı ortaklıklarca işe
başlatılır. Muvazzaf askerlikte geçen süreler, muvazzaf askerliğe
ayrıldıkları sırada iktisap etmiş oldukları emekli keseneğine esas
derecelerinde kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Mali ve Sosyal Haklar
Aylık ve Ücretler
Madde 25 – a) Ekli 1 sayılı cetvelde kadro unvan ve
dereceleri gösterilen personel aylık ve özlük hakları bakımından 657
sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabidir.
Bu personel, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek geçici 21’inci
maddesinde öngörülen ikramiyelerden yararlandırılır. İkramiyelerle
ilgili olarak kuruluşların özel kanunlarındaki hükümler saklıdır.
b)(Değişik: 5/2/1992 – 3771/5 md) Teşebbüs ve bağlı ortaklıkların
üretim, satış karlılık, verimlilik, ihracat gibi iş ve hizmet
özellikleri ile kamu kesimi genel ücret dengesi dikkate alınarak (1)
sayılı cetvele dahil kadrolara atananlara, en yüksek Devlet memuru
aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarının %100’ünü geçmemek üzere
Bakanlar Kurulunca belirlenecek oran ve esaslara göre ek tazminat
ödenir. Bu ek tazminat gelir vergisine tabi tutulmaz.
b)
c) (Değişik: 13/3/1995 – KHK – 549/1 md) Ekli 1 sayılı cetvelin
dışında kalan sözleşmeli personele ödenecek sözleşme ücreti; temel ücret
ile başarı ve kıdem ücretleri toplamından oluşur ve bu ücretasgari
ücretin altında olamaz. Sözleşme ücretlerinin tavanı her yıl bütçe
kanunları ile belirlenir. Kamu personeli için uygulanan aylık
katsayısınınmali yıl içinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun mali
ve sosyal haklara ilişkin hükümlerinde değişiklik yapılması halinde
sözleşmeli personel ücretlerinin tavanını değiştirmeye Bakanlar Kurulu
yetkilidir.
Temel Ücret
Madde 26 – Temel ücret tutarları, sözleşmeli personelin
unvanı, iş gerekleri, işyeri ve çalışma şartları dikkate alınmak
suretiyle teşebbüs ve bağlı ortaklıklarca tespit edilir.
Teşebbüs ve bağlı ortaklıklar, sözleşmeli
personeline unvanları itibariyle uygulayacakları azami temel ücret
miktarlarına ilişkin tekliflerin 15 Kasım tarihine kadar Devlet Personel
Başkanlığına gönderirler. Bu teklifler Devlet Personel Başkanlığınca
teşebbüs ve bağlı ortaklıklar arasında ücret dengesi ve uygulama birliği
sağlamaya yönelik önerilerle birlikte Yüksek Planlama Kurulunun onayına
sunulur.
Başarı Ücreti
Madde 27 – Sözleşmeli personelden sicil ve başarı değerlemesi
sonucunda sicil ve başarıları (A) düzeyinde olanlara temel ücretlerinin
%8’i, (B) düzeyinde olanlara %4’ü, (C) düzeyinde olanlara %2’si oranında
hesaplanacak miktarda ve 43 üncü maddedeki esaslara göre başarı ücreti
ödenir.
Kıdem Ücreti
Madde 28 – Sözleşmeli personelden bir sosyal güvenlik
kuruluşuna prim ödemek suretiyle geçen hizmet süresi toplamı 6-10 yıl
olanlara temel ücretlerinin %2’si, 11-15 yıl arasında olanlara %3’ü,
16-20 yıl olanlara %4’ü ve 21 yıl ve daha fazla olanlara %5’i oranında
kıdem ücreti verilir.
Ücretin Ödeme Zamanı
Madde 29 – Sözleşmeli personelin ücreti her ayın onbeşinde
peşin olarak ödenir. Ay içinde göreve başlayanların ücretleri gün hesabı
ile ay sonunda ödenir. Günlük ücret aylık sözleşme ücreti toplamının
30’a bölünmesi süretiyle hesaplanır. Emeklilik ve ölüm hali hariç olmak
üzere ay sonundan önce görevden ayrılma halinde sözleşme ücretinin kalan
günlere tekabül eden tutarı geri alınır. Görev değişimi halinde, yeni
göreve başlanıldığı tarihten geçerli olarak yeni görevin ücreti ödenir.
Fazla Çalışma ve Diğer Ödemeler
Madde 30 – Sözleşmeli Personele;
a) Zorunlu ve istisnai hallere münhasır olmak üzere, normal
çalışma saatleri dışında veya tatil günlerinde yaptırılacak fazla
çalışmalar karşılığında bütçe kanunlarında belirnen miktarda saat başı
fazla çalışma ücreti ödenir. Ancak aylık olarak, fazla çalıştırma
yaptırılacak personel sayısı kurumun sözleşmeli personel sayısının
%5’ini, personel başına ödenecek fazla çalışma ücreti toplamı da
ilgililerin temel ücretlerinin %15’ini geçemez.
(Ek: 15/3/1990- KHK – 408/1 md) Mal ve hizmet üretiminde darboğaz
yaratılmaması bakımından kritik görevlerde bulunan sözleşmeli personel
için, teşebbüs veya bağlı ortaklığın teklifi, Devlet Personel
Başkanlığının uygun görüşü ve ilgili Bakanın onayı ile toplam fazla
çalışma süresi belirtilmek suretiyle %5 oranının üzerinde de fazla
çalışma yaptırılabilir.
a)
b) 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2’inci maddesi uyarınca
yapılacak yabancı dil bilgisi seviye tespit sınavı esas alınarak,
yabancı dil bilgisi seviyeleri A olanlara temel ücretlerinin %10’u, %5’i
ve C olanlara %2’si oranında bilinen her yabancı dil için ödemede
bulunulur.
b)
c) (Ek: 6/7/1995- KHK- 562/22 md) Bankacılık ve sigortacılık
faaliyetiyle bilfiil işgal eden Kamu İktisadi Teşebbüslerinde çalışan
personele, kendi yönetmeliklerinde belirtilen esaslar çerçevesinde elde
edilen sigorta acentelik komisyonlarının %80’i, personelin her türlü
ödemeler dahil kadro aylığı veya sözleşme ücretinin yılda iki aylık brüt
tutarını geçmemek şartıyla ödenebilir. Sözleşmeli personele bu Kanun
Hükmünde Kararnamede belirtilen ödemeler dışında herhangi bir ödeme
yapılamaz.
Harcırah:
Madde 31 –
Yurtiçinde ve yurtdışında geçici olarak görevlendirilecek sözleşmeli
personele gündelik ve yol gideri ödenir. Ödenecek gündelik ve yol gideri
ödenir. Ödenecek gündelik miktarı 6245 sayılı Harcırah Kanunu uyarınca
en yüksek Devletmemuru için belirlenen gündeliği geçmemek üzere
ilgililerin görev ve unvanları dikkate alınarak teşebbüs veya bağlı
ortaklıkyönetim kurullarınca tespit edilir.
İlk defa sözleşmeli
statüde işe başlayan personele ikamet mahalli ile görev mahalli arasında
kendisi ve aile efradına harcırah ödenmez.
Yukarıda belirtilmeyen hususlarda 6245
sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre işlem yapılır.
Tedavi, Ölüm ve Cenaze Giderleri
Madde 32 –
Sözleşmeli personelin, eşinin ve bakmakla yükümlü olduğu ana, baba ve
çocuklarının resmi ve özel sağlık kuruluşlarında ayakta ve yatarak
tedavileri ile doğum, ölüm yardımı ve cenaze giderleri hakkında
kadroları ekli 1 sayılı cetvelde gösterilen personelin tabi olduğu
hükümler uygulanır. Ancak ölüm yardımının hesabında ilgililerin temel
ücretleri esas alınır.
Sosyal Yardımlar
Madde 33 –
Sözleşmeli personel, bedelini ödemek şartıyla teşebbüs veya bağlı
ortaklığın lojman, misafirhane, eğitim ve dinlenme tesisleri, yemek ve
diğer sosyal imkanlarından yararlanır.
İşin gerektirdiği araç, gereç ve giyim
eşyası teşebbüs veya bağlı ortaklığın demirbaşı olarak verilebilir.
Ancak bu yardımlar hiçbir surette nakdi ödeme şeklinde yapılamaz.
Çeşitli Kurul Başkan ve Üyelerinin
Ücretleri
Madde 34 – a)
Teşebbüslerde, bağlı ortaklıklarda ve bunları temsilen iştiraklerde
teşebbüs mensupları ile kamu görevlilerinden ve dışarıdan atanan veya
seçilen bütün yönetim ve danışma kurulu başkan ve üyeleri, denetçi ve
tasfiye kurulu üyelerine, her yıl Yüksek Planlama Kurulu’nca belirlenen
miktarda aylık ücret ve diğer ödemeler yapılabilir.
b) Tahakkuk ettirilen
ücret, prim, temettü ve benzeri ödemelerin, Yüksek Planlama Kurulu’nca
kararlaştırılan miktarı aşan kısmi ilgililere verilmeyerek bir ay içinde
temsil olunan teşebbüs veya bağlı ortaklığa ödenir.
c)
d) Devlet iştiraklerinde Hazineyi temsilen görevlendirilen yönetim
veya tasfiye kurulu üyeleri ile denetçiler hakkında da yukarıda hükümler
dairesinde işlem yapılır.
Ödül:
Madde 35 –
Görevlerinde olağanüstü gayret göstermek suretiyle verimlilik veya
karlılığı artıran veya teşebbüs ve bağlı ortaklığın faaliyetlerine
yararlı buluş getirenveya büyük zararların doğmasını önlemede üstün
gayret gösteren sözleşmeli personele genel müdürce bir aylık, genel
müdürün teklifi üzerine yönetim kurulunca iki aylık sözleşme ücretini
aşmamak üzere ödül verilebilir. Ancak bu şekilde bir takvim yılı içinde
ödüllendirileceklerin sayısı teşebbüs ve bağlı ortaklıkların toplam
sözleşmeli personel sayısının %2’sinden fazla olamaz.
Diğer Sözleşme Ücretleri
Madde 36 –
(Değişik: 5/2/1992 – 3771 md.)
Teşebbüs ve bağlı
ortaklıkların yurtdışındaki şube, mağaza, büro ve benzeri yerlerinde
istihdam edilecek sözleşmeli personele ödenecek ücret sürekli
görevleyurtdışına gönderilen 2’nci derecenin 1’nci kademesinde bulunan
Dışişleri Bakanlığı meslek memuruna (bekar) ödenen aylığı geçmemek ve
15’inci derecenin 1’inci kademesinde bulunan memur (bekar) için
hesaplanacak aylıktan da az olmamak üzere öğrenim durumu, kıdem, görev
unvanı, ülke ve görev yeri dikkate alınmak suretiyle teşebbüs yönetim
kurullarınca belirlenir.
(Ek: 6/7/1995 – KHK –
562/23 md)Teşebbüsler, Bakanlar Kurulu Kararına istinaden yurtdışında
kurdukları veya iştirak ettikleri şirketlerde 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 77’nci maddesi hükümleri çerçevesinde aylıksız ve
ücretsiz olarak personelini görevlendirebilirler. Bu personelden,
sözkonusu şirketlerin yönetim ve denetim kurulu üyelerinde
görevlendirilenler hakkında 15’inci maddenin, ikinci fıkrasının (b)
bendi hükümleri uygulanır.
Günün belirli
sürelerini kapsamak üzere kısmi zamanlı olarak istihdam edilecek
sözleşmeli personele ödenecek ücretler, aynı unvanda tam gün çalışan
sözleşmeli personelin ücretleri ile çalışma süreleri arasındaki oran
dikkate alınmak suretiyle teşebbüs veya bağlı ortaklık yönetim
kurullarınca belirlenir.
Vekalet Ücreti
Madde 37 –
Mahkeme ve icra dairelerince teşebbüs ve bağlı ortaklık lehine
hükmedilip borçlusundan tahsil olunan vekalet ücretlerinin davaları
izleyen ve sonuçlandıran avukatlara dağıtımında 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Sicil ve Başarı Değerlemesi:
Personel Kütüğü ve Özlük Dosyası
Madde 38 – Sözleşmeli personel teşebbüs ve bağlı ortaklıkça
tutulacak sözleşmeli personel kütüğüne kaydolunur. Her sözleşmeli
personele bir numara verilir ve bir özlük dosyası tutulur.
Sicil Dosyası
Madde 39 – Her sözleşmeli personelin bir sicil dosyası
bulunur. Sicil amirleri tarafından düzenlenecek sicil raporları ile
varsa müfettiş raporları sicil dosyasına konulur.
Özlük ve Sicil Dosyasının Önemi:
Madde 40 – Sözleşmelipersonelin başarılarının tespitinde,
emekliye sevk edilmelerinde veya sözleşmelerinin yenilenmesinde ya da
yenilenmeyerek feshinde özlük ve sicil dosyaları başlıca dayanaktır.
Sicil Amirleri ve Sicil Yönetmeliği:
Madde 41 – Sicil vermeye yetkili sicil amirleri, sicil ve
değerleme dönemi, sözleşmeli personelin başarısının tespiti amacı ile
sicilinde bulunacak bilgiler, ayrılış sicilinin verileceği haller, sicil
raporlarının şekli, değerlemeye esas alınacak sorular, düzenleme zamanı,
uygulanacak not usulü ve bunların değerlendirilmesi, muhafaza ile
görevli makamlara dair esaslar ile itiraz ve bunu inceleyecek merciler
ve diğer hususlar Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanarak Bakanlar
Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulacak bir yönetmelikle belirlenir.
Başarı Değerleme Düzeyleri:
Madde 42 – Yapılan sicil ve başarı değerlemesi sonucunda;
59 ve daha aşağı puan alanlar (D),
60-75 puan alanlar (C)
76-89 puan alanlar (B)
90 ve daha yukarı puan alanlar (A),
olmak üzere personel dört başarı düzeyinde değerlendirilir.
Sicil ve Başarı Değerlemesi Sonucunda
Yapılacak İşlem:
Madde 43 – Sicil ve başarı değerlemeleri;
a) (D) düzeyinde olanlarla başka bir sicil amirinin yanında,
bulundukları görevin temel ücreti tutarında bir ücretle altı ay daha
denenmek üzere yeni bir sözleşme yapılır. Bu süre sonunda da sicil ve
başarıları (D) düzeyinde olanların sözleşmeli fesh edilir ve haklarında
5434 sayılı T.C Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır.
b) (c) düzeyinde olanların, bulundukları görevin temel ücretine bu
ücretin %2si oranında,
c) (B) düzeyinde olanların, bulundukları görevin temel ücretine bu
ücretin %4’ü oranında,
d) (A) düzeyinde olanları, bulundukları görevin temel ücretine bu
ücretin %8’i oranında, başarı ücreti ilave edilmek suretiyle
sözleşmeleri yenilenir.
e) (D) düzeyinde bulunanlara başarı ücreti ödenmez.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Disiplin Hükümleri
Disiplin Cezaları
Madde 44 – (iptal: Ana. Mah.’nin 4/4/1991 tarih ve E.
1990/12, K.1991/7 sayıl kararıyla; yeniden düzenleme: 5/2/1992 – 3771/7
md) Teşebbüs veya bağlı ortaklıklardaki hizmetlerin gereği gibi
yürütülmesini sağlamak amacıyla sözleşmeli personelin görevleri ile
ilgili kusurlu hareketleri, iş yerinde veya dışında teşebbüs ve bağlı
ortaklıkla ilgili mevzuata aykırı davranışları nedeniyle kademe
ilerlemesinin durdurulması hariç verilmesi gereken disiplin cezaları ile
disiplin cezası vermeye yetkili merciler ve disiplin kurulları hakkında
bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde teşebbüs veya
bağlı ortaklık memurlarının tabi olduğu hükümler uygulanır. Ancak,
kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiiller için
sözleşme ücretinden kesme cezası, aylıktan kesme cezası esaslarına göre
uygulanır.
Sözleşmenin Feshi ve Sona Ermesi:
Madde 45 – (İptal: Ana. Mah’nin 4/4/1991 tarih ve E. 1990/12,
K.1991/7 sayılı Kararıyla; yeniden düzenleme: 5/2/1992 – 3771/8 md)
Teşebbüs veya bağlı ortaklıklarda çalışan sözleşmeli personelin
sözleşmesi aşağıdaki hallerde feshedilir:
a) İzinsiz veya kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın kesintisiz
5 gün veya bir sözleşme dönemi içinde kesintili 10 gün göreve gelmemek,
a)
b) İşe alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının
anlaşılması veya bu şartlardan birinin sonradan kaybedilmesi,
b)
c) Görev veya görev yerinin değişmesi halinde belirlenen süre
içinde mücbir bir sebep olmaksızın yeni görevine başlamamak,
c)
d) Bu Kanun Hükmünde Kararname ile sözleşme hükümlerine aykırı
davranışlarda bulunmak,
d)
e) Sicil ve başarı değerlendirmeleri birbirini izleyen iki sözleşme
döneminde (D) düzeyinde olmak, istek, yaş haddi, malullük veya sicil
sebeplerinden biri ile emekliye ayrılma hallerinde sözleşme sona erer.
Savunma Hakkı:
Madde 46 – (İptal: Ana. Mah.nin 4/4/1991 tarih ve E. 1990/12,
K. 1991/7 sayılı Kararıyla; yeniden düzenleme: 5/2/1992 – 3771/9 md.)
Savunması alınmadan sözleşmeli personel hakkında disiplin cezası
verilemez. Sözleşmeli personel; soruşturmayı yapanın, disiplin cezası
vermeye yetkili organ, merci veya amirin veya disiplin kurulunun yedi
günden az almamak üzere vereceği süre içinde yazılı olarak savunmasını
yapar. Bu süreler içinde savunmasını yapmayan sözleşmeli personel
savunma hakkında vazgeçmiş sayılır.
Disiplin Cezalarına İtiraz:
Madde 47 – (İptal: Ana. Mah.nin 4/4/1991 tarih ve E. 1990/12,
K. 1991/7 sayılı kararıyla; yeniden düzenleme: 5/2/1992 – 3771/10 md)
Disiplin cezalarına karşı yapılacak itirazlarda süre, kararın ilgiliye
tebliğ tarihinden itibaren 7 gündür.
İtiraz mercileri bu itirazı doğrudan doğruya karara bağlayabileceği
gibi dosya veya belgelerin bir kez daha incelenmesinicezayı teklif eden
merciden isteyebilirler.
Süresi içinde itiraz edilmez veya yapılan itiraz red edilirse
onaylanan cezalar kesinleşir ve sicile işlenir.
Disiplin Cezalarının Kesinleşmesi:
Madde 48 – (İptal: Ana. Mah’nin 4/4/1991 tarih ve E. 1990/12,
K. 1991/7 sayılı kararıyla; yeniden düzenleme: 5/2/1992 – 3771/11 md.)
Sözleşmenin feshini gerektiren disiplin cezalarının kesinleşmesi;
teşebbüs veya bağlı ortaklık yönetim kurullarının kararına bağlıdır.
Ceza Kovuşturması ile Disiplin Kovuşturmasının Bir Arada Yürütülmesi
Madde 49 – (İptal: Ana. Mah’nin 4/4/1991 tarih ve E. 1990/12, K.
1991/7 sayılı Kararıyla; yeniden düzenleme: 5/2/1992 –3771/12 md)
Sözleşmeli personel hakkında, aynı olaydan dolayı ceza kovuşturmasının
başlamış olması disiplin kovuşturmasının yapılmasını engellemez ve ceza
kovuşturması sonunda sözleşmeli personelin hüküm giymesi veya hakkında
beraat yahut takipsizlik kararı verilmesi, ayrıca disiplin cezasının
uygulanmasına engel olmaz.
Zamanaşımı:
Madde 50 – (İptal: Ana. Mah.nin 4/4/1991 tarih ve E. 1990/12,
K. 1991/7 sayılı kararıyla; yeniden düzenleme: 5/2/1992 – 3771/13 md.)
Disiplin kurulları kendilerine tevdi edilen dosyaları en geç 3 ay içinde
karara bağlarlar. Disiplin cezasını gerektiren kusurlu bir halin
öğrenilmesinden 6 ay geçtikten sonra sözleşmeli personel hakkında bu
kusurlu hareket ile ilgili olarak disiplin kovuşturması yapılamaz ve
disiplin cezası verilemez.
Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten
itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde
ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
ONUNCU BÖLÜM
Görevden Uzaklaştırma
Görevden Uzaklaştırma
Madde 51 – (İptal: Ana. Mah’nin 4/4/1991 tarih ve E. 1990/12,
K. 1991/7 sayılı kararıyla; yeniden düzenleme: 5/2/1992 – 3771/14 md)
Görevden uzaklaşma, 53’üncü maddede gösterilen haller nedeniyle görevi
başında kalmasında sakınca görülecek sözleşmeli personel hakkında alınan
ihtiyati bir tedbirdir.
Yetkililer:
Madde 52 – (İptal: Ana. Mah’nin 4/4/1991 tarih ve E. 1990/12,
K. 1991/7 sayılı kararıyla; yeniden düzenleme: 5/2/1992 – 3771/15 md)
Görevden uzaklaştırmaya yetkili olanlar şunlardır:
a)
a) Sözleşmeli personeli işe almaya yetkili olan veya kendilerine bu
yetki devredilen organ veya görevliler,
b)
b) İlgili bakanlık, teşebbüs veya bağlı ortaklık müfettişleri.
Uygulanacağı Haller
Madde 53 – (İptal: Ana. Mah’nin 4/4/1991 tarih ve E. 1990/12,
K. 1991/7 sayılı kararıyla; yeniden düzenleme: 5/2/1992 – 3771/16 md.)
Görevden uzaklaştırma, sözleşmeli personel tarafından:
a)
a) Teşebbüs ve bağlı ortaklığın; paraları, para hükmündeki evrak ve
senetleri ile diğer mevcutlarına karşı veya bilanço, tutanak, rapor ve
benzeri hertürlü belge ve defterler üzerinde suç işlenmesi,
b)
b) Kasayı, ambarları saydırmaktan, para, para hükmündeki evrak,
senet veya ayniyat veya bunların kayıt ve hesaplarını göstermekten veya
soruları sorulara kanuni bir sebep olmaksızın cevap vermekten
kaçınılması,
c)
c) Teftiş veya soruşturmanın güçleşdirilmesi,
d)
d) Sözleşmeli personel hakkında cezai kovuşturma yapılması,
e)
e) İş yerinde kişilere veya mallara karşı ağır zarar ika edileceği
hakkında kuvvetli emarelerin bulunması.
Hallerinde uygulanır.
Görevden Uzaklaştırmada Amirin Sorumluluğu
Madde 54 – (İptal:
Ana. Mah’nin 4/4/1991 tarih ve E. 1990/12, K. 1991/7 sayılı Kararıyla;
yeniden düzenleme: 5/2/1992 – 3771/17 md.) Görevinden uzaklaştırılan
sözleşmeli personel hakkında görevden uzaklaştırmayı izleyen 3 iş günü
içinde soruşturmaya başlanması şarttır.
Görevden uzaklaştırılan sözleşmeli
personel hakkında makul bir sebep olmaksızın derhal soruşturmaya
başlamayan, keyfi olarak, garez veya kini dolayısıyla bu tasarrufu
yaptığı, yaptırılan soruşturma sonunda anlaşılan amirler hukuki, mali ve
cezai sorumluluğa tabidir.
Görevden Uzaklaştırılan Sözleşmeli
Personelin Hak ve Yükümlülüğü:
Madde 55 –
(İptal: Ana. Mah’nin 4/4/1991 tarih ve E. 1990/12, K. 1991/7 sayılı
kararıyla; yeniden düzenleme: 5/2/1992 – 3771/18 md.) Görevden
uzaklaştırılan sözleşmeli personelin bu süre içinde hertürlü hak ve
yükümlülükleri sürer. Ancak, ilgiliye bu halin devamı süresince sözleşme
ücretinin 2/3’ü ödenir.
Göreve Başlatma:
Madde 56 –
(İptal: Ana. Mah’nin 4/4/1991 tarih ve E. 1990/12, K. 1991/7 sayılı
kararıyla; yeniden düzenleme: 5/2/1992 –3771/19 md) Soruşturma veya
yargılama sonunda yetkili mercilerce:
a)
a) Haklarında sözleşmenin feshi cezasından başka bir disiplin
cezası verilenler,
b)
b) Takibata mahal olmadığına veya beraatine karar verilenler,
c)
c) Hükümden evvel haklarındaki kovuşturma genel af ile
kaldırılanlar,
d)
d) Görevlerine ilişkin olsun veya olmasın çalıştırılmasına engel
almayacak bir ceza ile hükümlü olup bu cezası ertelenenler,
Hakkında bu kararların kesinleşmesi üzerine görevden uzaklaştırma
tedbiri kaldırılır. (b) bendindeki halin gerçekleşmesi durumunda
sözleşme ücretinin kesilmiş bulunan 1/3 oranındaki kısmı ilgililere
ödenir.
Görevden uzaklaştırma tedbiri sözleşmeli personelin soruşturmaya konu
olan fiilinin hizmetlerine devama engel olmadığı hallerde, her zaman
kaldırılabilir. Ceza kovuşturması tutuksuz olarak devam edenlerden
göreve başlamasında sakınca görülmeyenler görevlerine döndürülebilirler.
ONBİRİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Madde 57 –
3460 ve 23 sayılı Kanunlara tabi kurumları personeli hakkında bu Kanun
Hükmünde Kararname hükümleri uygulanmaz.
Uygulamanın İzlenmesi:
Madde 58 – Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin teşebbüs ve bağlı
ortaklıklarda uygulanması sırasında birliği sağlamak ve doğacak
tereddütleri gidermekle Devlet Personel Başkanlığı yetkili ve
görevlidir.
(Ek fıkra: 28/8/1991 – KHK – 453/1 md) Sözleşmeli personele ilişkin
olarak bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde, Devlet
Personel Başkanlığının görüşü alınmak kaydıyla 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.
Madde 59- 233
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesinin 6 numaralı bendinde
yer alan “ genel müdür yardımcıları” ibaresi madde metninden çıkarılmış,
12, 14, 41, 42, 45, 47, 48, 49, 50, 52 ncimaddeleri ile 308 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin geçici 1’inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.